وبلاگ

روانشناسی احساسی

ravan 4 - روانشناسی احساسی

 

ﺑﺎﻻﺧﺮه اﻧﺠﺎﻣﺶ دادم ﻳﻪ راﻫﻨﻤﺎي ﺟذاب درﻣﻮرد اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺎزارﻳﺎبی و رواﻧﺸﻨﺎﺳﻲ

ﺑﻌﺪ از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ، ﻛﺘﺎب و ارﺳﺎل اﻳﻤﻴﻞ‌ﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪد ﺑﻪ ﺑﺰرﮔﺎن ﻋﺮﺻﻪ ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻰ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ را ﮔﺮدآوري ﻛﺮدم ﻛﻪ ﺣﺎوي ﻧﻜﺎت ﻣﻬﻢ و اﻟﺒﺘﻪ ﺟﺬاﺑﻰ اﺳﺖ.

word image 134 - روانشناسی احساسی

اﻣﺎ اﻳﻦ ﻛﺎر ﭼﻄﻮر اﻧﺠﺎم ﺷﺪ.

در اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻦ ﻣﺴﺎﺋﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺪاﻧﻴﻢ را ﺑﺼﻮرت ﺧﻼﺻﻪ ﺑﻴﺎن ﻣﻲ‌ﻛﻨﻢ. ﺷﻤﺎ ﺧﻮاﻫﻴﺪ آﻣﻮﺧﺖ ﻛﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارد. و ﻳﺎد ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﭼﮕﻮﻧﻪ در ﺟﻬﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﺮ ادرا ك و رﻓﺘﺎر از اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﺪ.

 

ﺑﺎزارﻳﺎبی اﺣﺴﺎﺳﻲ ﭼﻴﺴﺖ؟

ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ اﺣﺴﺎﺳﻲ از اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮاي ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬاري ﺑﺮ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻬﺮه ﻣﻲ‌ﮔﻴﺮد. ﺗﻜﺎن دﻫﻨﺪه اﺳﺖ، ﻧﻪ؟!

ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﺪ از اﺣﺴﺎﺳﺎت اﺳﺘﻔﺎدهﻛﻨﻴﺪ:

١.ﺧﻠﻖ ﻳﻚ ادراك

word image 135 - روانشناسی احساسی

٢ـ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬاري ﺑﺮ رﻓﺘﺎر

word image 136 - روانشناسی احساسی

 

٣ـ ﺣﺪا ﻛﺜﺮ ﻛﺮدن ﻳﻚ ﺗﺠﺮﺑﻪ

word image 137 - روانشناسی احساسی

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﭼﻴﺴﺖ؟

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺣﺎﻟﺖ‌ﻫﺎي ذﻫﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺣﺲ ﻣﺎ را در ﺑﺮ ﻣﻲ‌ﮔﻴﺮﻧﺪ ـ ﺣﺲ‌ﻫﺎي ﻛﻠﻲ ﻳﺎ ﺣﺴﻲ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع دارﻳﻢ.

اﻳﻦ ﻳﻚ ﺟﻮاب »اﺳﺘﺎﻧﺪارد« اﺳﺖ.

اﻣﺎ ﺟﻮاب ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﻜﻞ اﺳﺖ: ﻧﻤﻲ‌داﻧﻴﻢ!

»ﺣﺘﻲ ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺖ ﻳﻚ ﻗﺮن ﺗﻼش، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻋﻠﻤﻲ‌ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻪ ﺣﺘﻲ ﻳﻚ ﺷﺎﻫﺪ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﺑﺮاي اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﻴﺎن ﻛﻨﺪ. « (ﺑﺮت، ٢٠١٧، ص. ١٢)

اﻣﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﻛﺠﺎﺳﺖ؟

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮﭼﺴﺐ ﮔﺬاري‌ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﮔﺴﺴﺘﻪ ﻧﺪارﻧﺪ ـ ﻣﺜﻼ ﺧﻮﺷﺤﺎل، ﻏﻤﮕﻴﻦ، ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ. ﻣﺎ ﺑﻪ ﻃﺮز ﻋﺠﻴﺒﻲ ﻗﺒﻞ از درك اﺣﺴﺎﺳﺎت اﻳﻦ اﺻﻄﻼﺣﺎت را ﺗﻮﺳﻌﻪ داده اﻳﻢ.

ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان اﻛﻨﻮن در ﺗﻼﺷﻨﺪ ﺗﺎ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ اﺻﻄﻼﺣﺎت را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﻨﺪ (ﺑﺮت، ٢٠٠٦). اﻣﺎ، اﻧﮕﺎر دﻳﮕﺮ ﺧﻴﻠﻲ دﻳﺮ اﺳﺖ.

ﺧﺐ. ﺣﺎﻻ اﺣﺴﺎﺳﺎت، ﻳﺎ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺑﮕﻮﻳﻢ »اﻳﻦ ﻣﻮارد« ﻛﺪاﻣﻨﺪ؟

 

ﺑﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺷﺒﻴﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻃﻴﻒ رﻧﮕﻲ ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ.

word image 138 - روانشناسی احساسی

ﻣﻄﻤﺌﻨﺎ ﻣﺎ از ﺑﺮﭼﺴﺐ‌ﻫﺎي ﻣﺸﺨﺼﻲ (ﻣﺜﻞ ﻗﺮﻣﺰ، ﺳﺒﺰ، آﺑﻲ) اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ. ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل، اﻳﻦ رﻧﮓ‌ﻫﺎ در واﻗﻊ داراي ﮔﻮﻧﻪ‌ﻫﺎي ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدي (ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺑﻲ ﻧﻬﺎﻳﺖ) ﻫﺴﺘﻨﺪ.

ﻣﺎ آﻧﻘﺪر ﮔﻮﻧﻪ‌ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﻗﺮﻣﺰ دارﻳﻢ ﻛﻪ ﻧﺎم ﺑﺮدن ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

word image 139 - روانشناسی احساسی

اﻧﺪﻛﻲ ﺗﻨﻈﻴﻢ (ﺑﻪ ﺳﻤﺖ راﺳﺖ ﻳﺎ ﭼﭗ) رﻧﮓ ﺟﺪﻳﺪي اﻳﺠﺎد ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ. اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻫﻢ دﻗﻴﻘﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺷﻜﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ.

ﺗﺎ ﻫﻤﻴﻦ اواﺧﺮ، ﻣﺎ اﺣﺴﺎﺳﺎت را داراي ﻣﺮزﻫﺎي ﻗﻄﻌﻲ ﻣﻲ‌داﻧﺴﺘﻴﻢ ـ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﺤﺪود ﺷﺪن درك ﻣﺎ ﺷﺪ. در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻧﺎﻣﺤﺪودﻧﺪ و ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻳﻚ ﻃﻴﻒ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻧﮕﺎه ﻛﺮد (رﺟﻮع ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﺑﺮت، ٢٠١٧).

ﭼﺮا اﻧﺴﺎن اﺣﺴﺎﺳﺎت را حس ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ؟

ﻣﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﺰاﻳﺎي ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﺎزﮔﺎري اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻃﻲ ﺗﻜﺎﻣﻞ آﻧﻬﺎ را ﺑﺴﻂ داده اﻳﻢ (ﻛﺎزﻣﻴﺪس و ﺗﻮﺑﻲ، ٢٠٠٠).

از اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﺮاي رﺳﻴﺪن ﺑﻪ دو ﻫﺪف اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ:

  • ﺳﺎزﮔﺎري ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ
  • ﺳﺎزﮔﺎري اﺟﺘﻤﺎعی

 

ﺳﺎزﮔﺎري ﻓیزﻳﻜﻲ

اﺟﺪاد ﻣﺎ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ زﻧﺪه ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﺪن آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﻮد: »ﺑﺮﺧﻲ اﻗﺪاﻣﺎت ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ وا ﻛﻨﺶ ﻓﻮري ﻫﺴﺘﻨﺪ (ﻣﺜﻼ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻳﻚ ﺷﻜﺎرﭼﻲ)،

در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ وا ﻛﻨﺶ‌ﻫﺎي ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﺗﺮ و ﭘﺎﻳﺪار ﺗﺮ دارﻧﺪ (ﻣﺜﻼ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺟﺮﻳﺎن ﺧﻮن ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ دﻣﺎي داﺧﻠﻲ ﺑﺪن)« (ﻟﻮﻧﺴﻮن، ٢٠٠٣، ص. ٣٤٩)

اﻳﻦ وا ﻛﻨﺶ‌ﻫﺎي داﺧﻠﻲ، ﻇﺎﻫﺮ ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﻣﺎ را ﻫﻢ دﭼﺎر ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺮده اﺳﺖ. وﻗﺘﻲ اﺣﺴﺎس ﻋﺼﺒﺎﻧﻴﺖ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ، ﺻﻮرت ﻣﺎ ﻗﺮﻣﺰ ﺷﺪه و ﻣﺮدﻣﻚ ﻫﺎﻳﻤﺎن ﺗﻨﮓ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ (ﻟﻮﻧﺴﻮن، ٢٠٠٣). اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺸﻬﻮد، ﺳﺒﺐ ﺳﺎزﮔﺎري اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺷﺪه‌اﻧﺪ…

ﺳﺎزﮔﺎري اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ

ﻣﺎ ﺷﺎﺧﺺ‌ﻫﺎﻳﻲ ﻣﺮﺋﻲ ﺑﺮاي اﺣﺴﺎﺳﺎت اﻳﺠﺎد ﻛﺮدﻳﻢ، ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﻗﺮاري ارﺗﺒﺎط و ﻛﺸﻒ اﻫﺪاف ﻛﻤﻚ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ.

  • ا ﮔﺮ ﻓﺮدي ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ را ﺑﺒﻴﻨﻴﻢ، ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﻢ ﻫﺸﻴﺎر و آﻣﺎده ﺷﻮﻳﻢ
  • ا ﮔﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺮﺳﺎﻧﺪن ﻛﺴﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ، ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﻢ ﻋﺼﺒﺎﻧﻴﺖ ﺧﻮد را ﻧﺸﺎن دﻫﻴﻢ

اﻳﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎ، ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺳﺮاﻳﺖ اﺣﺴﺎﺳﻲ را ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲ‌آورد:

»ﺑﺮاي ﻣﻮﺟﻮدات اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، داﺷﺘﻦ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰﻣﻲ‌ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺑﺘﻮان اﺣﺴﺎﺳﺎت را ﺑﺼﻮرت ﺳﺮﻳﻊ و ﻛﺎرآﻣﺪي ﺑﻪ اﻓﺮاد ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻛﺮد، ﻣﺰاﻳﺎي ﻓﺮاواﻧﻲ دارد. در اﻧﺴﺎن ﻫﺎ، ﺳﺮاﻳﺖ اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻣﻨﺎﻓﻊ زﻳﺎدي را اﻳﺠﺎد ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ، از ﺟﻤﻠﻪ: ١) ﻫﺸﻴﺎر ﺷﺪن، ٢) آرام ﺷﺪن، و ٣) ﻫﻤﺪﻟﻲ.« (ﻟﻮﻧﺴﻮن، ٢٠٠٣، ص. ٣٥٧)

اﮔﺮ اﺟﺪاد ﻣﺎ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﻲ‌ﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ دوﺳﺖ ﺑﺎ ﺣﺴﻲ از ﺗﺮس ﺑﻪ ﺳﻤﺖ آﻧﻬﺎ ﻣﻲ‌دود، آﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﻫﻤﻴﻦ اﺣﺴﺎس را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻛﺮده و ﺑﺮاي ﺣﻤﻠﻪ ﻳﺎ ﻓﺮار آﻣﺎده ﻣﻲ‌ﺷﺪﻧﺪ.

ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺎ تأثیر میگذارند؟

ﺣﺎﻻ رﺳﻴﺪﻳﻢ ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﺟﺎﻟﺐ ﻗﻀﻴﻪ. ﻣﻦ ﻣﺪل زﻳﺮ را ﺑﺮاي ﺧﻼﺻﻪ ﻛﺮدن ﺗﺄﺛﻴﺮات اﺣﺴﺎﺳﺎت اﻳﺠﺎد ﻛﺮده ام. ﺑﻌﺪ از آن ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ را ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺧﻮاﻫﻢ داد.

 

اﺻﻮﻻ ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﻪ‌ﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺑﺮاي اﺣﺴﺎﺳﺎت وﺟﻮد دارد. اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ رﻓﺘﺎرﻫﺎي ﻣﺸﺨﺼﻲ ﺷﺪه و در اداﻣﻪ ﻫﻢ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲ‌ﺷﻮد.

word image 140 - روانشناسی احساسی

 

در اﻳﻦ ﻣﺪل ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻤﻜﻦ ﺗﻼش ﻛﺮدم ﻣﺴﺎﺋﻞ را ﺳﺎده ﺗﺮ ﻧﺸﺎن دﻫﻢ. ا ﮔﺮ ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﻋﻤﻴﻖ ﺗﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ، ﺑﻪ ﻣﺪل ﺗﺄﺛﻴﺮ ـ اﻟﻘﺎ (ﻓﻮرﺟﺲ، ١٩٩٥) و ﻧﻈﺮﻳﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ (ﺑﺎ ﮔﻮﺗﺰي، ﮔﻮﭘﻴﻨﺎث و ﻧﻴﺮ، ١٩٩٩) ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ.

ﭘﻴﺶ زﻣﻴﻨﻪ‌ﻫﺎ

ﺳﻪ ﻧﻮع از اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارﻧﺪ (ﻛﻮﻫﻦ، ﻓﺎم و آﻧﺪراده، ٢٠٠٦):

  • اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ
  • اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺗﺼﺎدﻓﻲ
  • اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻛﺎر

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ

اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﺑﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي در ارﺗﺒﺎﻃﻨﺪ.

word image 141 - روانشناسی احساسی

ﺷﻤﺎ اﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت را از ﻣﻴﺎن ﮔﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد ﻳﺎ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎي ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر (ﻣﺜﻼ اﺣﺴﺎس ﺷﺎدي ﺑﻌﺪ از اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ ب) درك ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد.

 

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺗﺼﺎدﻓﻲ

اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت، ﺣﺎﻟﺖ ﺧُﻠﻘﻲ ﻛﻨﻮﻧﻲ اﺳﺖ

word image 142 - روانشناسی احساسی

اﻳﻦ اﺻﻞ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﻧﺎم »اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻃﻼﻋﺎت« ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ‌ﺷﻮد، ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﺎ از ﺧﻠﻘﻴﺎت ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺧﻮد (ﻳﻌﻨﻲ اﺣﺴﺎﺳﺎت) ﺑﺮاي اﻳﺠﺎد ﻗﻀﺎوت ﻫﺎﻳﻤﺎن (ﻳﻌﻨﻲ اﻃﻼﻋﺎت) اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ.

در ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻛﻼﺳﻴﻚ، ﺷﻮارﺗﺰ و ﻛﻠﻮر (١٩٩٣) از ﻣﺮدم ﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ ﺷﺎدي ﺧﻮد در زﻧﺪﮔﻲ را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻨﻨﺪ. در روزﻫﺎي ﺑﺎراﻧﻲ، ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻋﺪم رﺿﺎﻳﺖ از زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪ. در واﻗﻊ آﻧﻬﺎ از ﺧﻮد ﻣﻲ‌ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ: اﻣﺮوز ﭼﻪ ﺣﺴﻲ دارم؟ ﺧﻠﻖ و ﺧﻮي اﻓﺴﺮده آﻧﻬﺎ ـ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ ـ ﺑﻪ ﺷﻴﻮه اي ﻧﺎدرﺳﺖ ﺑﻪ ﻛﻞ زﻧﺪﮔﻲ ﺷﺎن رﺑﻂ داده ﻣﻲ‌ﺷﺪ.

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺮﺗبط ﺑﺎ ﻛﺎر

اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺷﺎﻣﻞ وﻳﮋﮔﻲ‌ﻫﺎي ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي اﺳﺖ.

word image 143 - روانشناسی احساسی

اﮔﺮ ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﻳﻚ ﮔﺰﻳﻨﻪ را از ﺑﻴﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎي ﻣﻄﻠﻮب ﻓﺮاوان اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻴﺪ، ﺷﺎﻳﺪ دﭼﺎر اﺣﺴﺎس ﭘﺸﻴﻤﺎﻧﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﺷﻮﻳﺪ. اﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻨﻔﻲ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺷﻤﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﮕﺬارد (ﻣﺜﻼ ﺧﺮﻳﺪ را ﺑﻪ ﺗﻌﻮﻳﻖ ﺑﻴﺎﻧﺪازد).

رﻓﺘﺎر

ﻫﺮ ﺳﻪ ﻧﻮع از اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ اﺛﺮات ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﻴﺎﻧﺠﺎﻣﺪ:

  • داﻣﻨﻪ ﺗﻮﺟﻪ
  • ﺗﻤﺮﻛﺰ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ
  • ﺗﻤﺮﻛﺰ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ
  • ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻧﻈﺎرﺗﻲ
  • ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﻮﻗﺘﻲ
  • ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻗﻄﻌﻲ

داﻣﻨﻪ ﺗﻮجه

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔﺬارﻧﺪ، ﭼﺮا ﻛﻪ داﻣﻨﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺎ را ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ.

word image 144 - روانشناسی احساسی

  • اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻨﻔﻲ ـ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺮس ـ داﻣﻨﻪ ﺗﻮﺟﻪ را ﺗﻨﮓ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ (وﻳﭽﺎري، ﻣﺎﺗﺎ و رﻳﺴﻜﻤﭗ، ٢٠١٦). ا ﮔﺮ ﺑﭽﻪ ﺷﻤﺎ ﮔﻢ ﺷﻮد، دﻳﮕﺮ ﻧﻤﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﺪ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻣﺴﺌﻠﻪ دﻳﮕﺮي ﻓﻜﺮ ﻛﻨﻴﺪ. ﻣﻐﺰ ﺷﻤﺎ ﺻﺮﻓﺎ روي ﻫﻤﻴﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲ‌ﺷﻮد.
  • اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺜﺒﺖ ـ ﻣﺜﻞ ﺷﺎدي ـ داﻣﻨﻪ ﺗﻮﺟﻪ را ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ (روو، ﻫﺮش و اﻧﺪرﺳﻮن، ٢٠٠٧). وﻗﺘﻲ اﺟﺪاد ﻣﺎ ﺧﻮﺷﺤﺎل ﻣﻲ‌ﺷﺪﻧﺪ، در ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ اﻣﻦ ﻗﺮار ﻣﻲ‌ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ (ﻛﻪ در

آن ﺗﻮﺟﻪ ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ در ﺟﺴﺘﺠﻮي ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ).

ﺗﻤﺮﻛﺰ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮ ﻧﻮع اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ درﺑﺎره ﺷﺎن ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﻲ‌ﮔﻴﺮﻳﻢ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارد.

ﺗﺼﻮرات ﻗﻄﻌﻲ

ﻣﺎ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﻪ ﺗﺼﻮرات ﻗﻄﻌﻲ اﺗﻜﺎ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ.

word image 145 - روانشناسی احساسی

 

در ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﻣﺮدم ﻃﺮح ﺑﻴﻤﻪ اي را ﻛﻪ ﻛﺸﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺮورﻳﺴﻢ را ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻲ‌داد، در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻃﺮﺣﻲ ﻛﻪ ﻣﺮگ ﺑﻪ ﻫﺮ دﻟﻴﻠﻲ را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻲ‌ﮔﺮﻓﺖ، ﺗﺮﺟﻴﺢ دادﻧﺪ (ﺟﺎﻧﺴﻮن و ﻫﻤﻜﺎران، ١٩٩٣). ا ﮔﺮﭼﻪ ﻃﺮح دوﻣﻲ‌ﻫﺮ ﻧﻮع ﻣﺮﮔﻲ را ـ ﺷﺎﻣﻞ ﻛﺸﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﺮورﻳﺴﻢ ـ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ‌ﺷﻮد، اﻣﺎ ﻣﺮدم آن را ﻛﻤﺘﺮ ﺟﺬاب ﻣﻲ‌داﻧﺴﺘﻨﺪ.

در ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ دﻳﮕﺮ، ﻣﺮدم ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻲ‌دادﻧﺪ ٥ دﻻر ﺑﻪ دﺧﺘﺮي اﻓﺮﻳﻘﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻧﺎم روﻛﻴﺎ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﻨﺪ، ﺗﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻛﻤﻚ را ﺑﻪ »ﻣﻴﻠﻴﻮن‌ﻫﺎ اﻧﺴﺎن« اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ (اﺳﻤﺎل، ﻟﻮوﻧﺴﺘﺎﻳﻦ و اﺳﻠﻮوﻳﭻ، ٢٠٠٧). ﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﺼﻮر ﻣﻴﻠﻴﻮن‌ﻫﺎ ﻧﻔﺮ ﻣﺸﻜﻞ دارﻳﻢ، اﻣﺎ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻳﻚ ﻛﻮدك ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ را ﻣﻲ‌ﺑﻴﻨﻴﻢ.

ﺳطح ﺗﻘﺎﺑﻞ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﺗﻘﺎﺑﻞ ﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارﻧﺪ (ﻻﺑﺮو و ﭘﺎﺗﺮﻳﻚ، ٢٠٠٨).

word image 146 - روانشناسی احساسی

  • اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻨﻔﻲ ـ ﭼﻮن ﺗﻮﺟﻪ را ﻣﺤﺪود ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ ـ ﺗﻘﺎﺑﻞ ﻛﻤﺘﺮي را ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲ‌آورﻧﺪ. ﻣﺎ ﺑﺮ ﺟﺰﻳﻴﺎت زﻳﺎد ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ.
  • اﺣﺴﺎﺳـﺎت ﻣﺜﺒـﺖ ـ ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ اﻳﻨﻜـﻪ ﺗﻮﺟـﻪ ﮔﺴـﺘﺮده ﺗـﺮي را ﺑﻮﺟـﻮد ﻣﻲ‌آورﻧـﺪ ـ ﺗﻘﺎﺑـﻞ ﺑﺎﻻﺗـﺮي را ﺗﺤﺮﻳـﻚ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨـﺪ. ﻣـﺎ ﺑـﺮ روي اﻃﻼﻋـﺎت اﻧﺘﺰاﻋـﻲ و ﻧـﻜﺎت ﻛﻠـﻲ ﺗﻤﺮﻛـﺰ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴـﻢ.

 

ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺣﺴﻲ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮ ادرا ك ﻣﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ورودي ﺣﺴﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارﻧﺪ.

word image 147 - روانشناسی احساسی

ﺑﻪ اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ، دروازه ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ‌ﺷﻮد (ﻛﻴﻨﮓ و ﻳﺎﻧﻴﻔﺴﻜﻲ، ٢٠١١):

» ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻧﻲ ﻛﻪ در وﺿﻌﻴﺖ اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻣﻨﻔﻲ ﻗﺮار دارﻧﺪ، ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺷﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺰاﻳﺎي ﻣﻠﻤﻮس ﻣﺤﺼﻮﻻت اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻧﻲ ﻛﻪ در وﺿﻌﻴﺖ اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻣﺜﺒﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻪ ﻣﺰاﻳﺎي ﺑﺼﺮي ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ. « (ﻛﻴﻨﮓ و ﻳﺎﻧﻴﻔﺴﻜﻲ، ٢٠١١، ص. ٦٩٧)

اﻳﻦ وا ﻛﻨﺶ‌ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﺮده و ﺳﺎزﮔﺎر ﺷﺪه‌اﻧﺪ. وﻗﺘﻲ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻨﻔﻲ دارﻳﻢ، ﻣﻌﻤﻮﻻ دﭼﺎر ﻣﺸﻜﻞ ﻫﺴﺘﻴﻢ. ﺻﺪﻣﻪ دﻳﺪه اﻳﻢ. ﮔﻢ ﺷﺪه اﻳﻢ. ﺑﻪ ﮔﺮﻣﺎ اﺣﺘﻴﺎج دارﻳﻢ. ﺑﺮاي زﻧﺪه ﻣﺎﻧﺪن، ﺑﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰﻣﻲ‌ﻧﻴﺎز دارﻳﻢ ﻛﻪ از اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻨﻔﻲ، ﻣﺎ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻛﻨﺪ.

و …. اﻳﻦ ﭼﻴﺰي ﻛﻪ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده.

در ﻣﻐﺰ ﻣﺎ ﻣﺪاري وﺟﻮد دارد ﻛﻪ از ﺗﺤﺮﻳﻚ‌ﻫﺎي ﻟﻤﺴﻲ در وﺿﻌﻴﺖ‌ﻫﺎي ﻣﻨﻔﻲ ﻛﺴﺐ ﻟﺬت ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ.

 

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻨﺪ:

» ﭘﺴﺘﺎﻧﺪاران ﺧﺮدﺳﺎل از ﻟﺤﺎظ ارﮔﺎﻧﻴﻚ در وﺿﻌﻴﺖ اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻣﺜﺒﺘﻲ ﻗﺮار دارﻧﺪ. ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﺪارات ﻋﺼﺒﻲ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ آﻧﻬﺎ را ﺗﺤﺖ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺜﺒﺖ ﻗﺮار دﻫﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺤﻴﻂ ﭘﻴﺮاﻣﻮن را ﻛﺸﻒ ﻛﺮده (ﻛﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮات آﺗﻲ ﻳﺎ دﻧﺒﺎل ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ از ﭘﺎداش ﮔﺸﺘﻦ)، و ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺷﺎﻧﺲ زﻧﺪه ﻣﺎﻧﺪن را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻨﺪ.« (ﻛﻴﻨﮓ و ﻳﺎﻧﻴﻔﺴﻜﻲ، ٢٠١١، ﺻﺺ. ٦٩٨ـ٦٩٧)

ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻫﻨﮕﺎم وﺟﻮد اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺜﺒﺖ، ﻣﻐﺰ ﻣﺎ ﻟﺬت ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺤﺮﻳﻜﺎت ﺑﺼﺮي را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ‌دﻫﺪ. ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﻮﺳﻂ زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﺼﺮي ﺗﺮﻏﻴﺐ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻳﻢ (ﻓﺎم و اوﻧﺖ، ٢٠٠٤).

ثبات ﺧُﻠﻘﻲ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارﻧﺪ، ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ »ﺛﺒﺎت ﺧﻠﻘﻲ« ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻫﺴﺘﻴﻢ (آداوال، ٢٠٠١).

word image 148 - روانشناسی احساسی

ﻳﻚ ﻣﺴﺎﻓﺮت ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ ﺑﻪ ﻣﻜﺰﻳﻚ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ

  • اﻓﺮاد ﺧﻮﺷﺤﺎل اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ‌ﻫﺎي ﻣﻄﻠﻮب ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ (ﻣﺜﻼ ﻧﺸﺴﺘﻦ در ﺳﺎﺣﻞ).

 

•اﻓﺮاد ﻏﻤﮕﻴﻦ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﻪ وﻳﮋﮔﻲ‌ﻫﺎي ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ (ﻣﺜﻼ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﻔﺮ)

ﻣﺎ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﺧﻠﻖ و ﺧﻮ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻣﻲ‌دﻫﻴﻢ زﻳﺮا (ﺑﻪ اﺷﺘﺒﺎه) ﻓﻜﺮ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ دﻗﻴﻖ ﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ:

»وﻗﺘﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﺑﻴﺮوﻧﻲ از ﻧﻈﺮ ارزش ﺑﺎ ﻋﻜﺲ اﻟﻌﻤﻞ‌ﻫﺎي اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻓﺮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ اﻳﻦ وا ﻛﻨﺶ‌ﻫﺎ را ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮ ﻳﺎ ﻣﻌﺘﺒﺮﺗﺮ ﺟﻠﻮه داده و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻳﻦ ادرا ك را ﻛﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻓﺮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ درﺳﺘﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ‌دﻫﺪ. « (آداوال، ٢٠٠١، ص. ٣)

ﺑﻌﻼوه، ﻣﺎ ﺑﺼﻮرت ﻓﻌﺎﻻﻧﻪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﺧﻠﻖ و ﺧﻮ ﻫﺴﺘﻴﻢ ـ ﺑﻮﻳﮋه وﻗﺘﻲ اﺣﺴﺎس ﻣﻨﻔﻲ دارﻳﻢ. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ اﻓﺮاد ﻏﻤﮕﻴﻦ ﺑﻪ آﻫﻨﮓ‌ﻫﺎي ﻏﻤﮕﻴﻦ ﮔﻮش ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ. ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﺮاي ﻳﻚ دوﺳﺖ ﻫﻤﺪل اﺳﺖ.

»ﻣﺎ ﻣﻲ‌ﮔﻮﻳﻴﻢ ﻣﺤﺮك‌ﻫﺎي زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺧﻠﻖ و ﺧﻮ، ﺷﺒﻴﻪ ﺑﻪ ﻳﻚ دوﺳﺖ ﻫﻤﺪل، ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺧﻠﻖ و ﺧﻮي ﺧﻮد را، ﺑﻪ ﺷﻴﻮه اي ﻛﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت درك ﻣﻲ‌ﺷﻮد، ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲ‌ﺷﻮد، ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ‌ﺷﻮد و ﻳﺎ اﻋﺘﺒﺎرﺳﻨﺠﻲ ﻣﻲ‌ﺷﻮد، ﺑﻪ اﺷﺘﺮا ك ﺑﮕﺬارﻧﺪ. « (ﻟﻲ، آﻧﺪراده و ﭘﺎﻟﻤﺮ، ٢٠١٣، ص. ٣٩٠)

ببینم...  روانشناسی قیمت گذاری

ﺗﻤﺮﻛﺰ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺎ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﻮد ﻳﺎ دﻳﮕﺮان ﺳﻮق ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ. word image 149 - روانشناسی احساسی

 

ﻣﺴﺎﺋﻠﻲ ﻫﻤﭽﻮن ﻏﺮور و ﻗﻨﺎﻋﺖ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ:

ﻏﺮور ﺗﻤﺮﻛﺰ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ‌دﻫﺪ. ﻣﺎ ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻳﻢ ﺗﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺮدم را ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﻛﻨﻴﻢ ـ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻨﻪ ﺟﻠﻮ داده ﺷﺪه و ﻏﺒﻐﺐ ﺑﺎد ﻛﺮده ﻧﺸﺎن داده ﻣﻲ‌ﺷﻮد. اﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﻪ اﺟﺪاد ﻣﺎ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ‌ﻛﺮد ﺗﺎ ﺗﺴﻠﻂ ﺧﻮد را ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ.

ﻗﻨﺎﻋﺖ ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻤﺮﻛﺰ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻲ‌ﺷﻮد. وﻗﺘﻲ اﺣﺴﺎس ﻗﻨﺎﻋﺖ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ، ﭼﺸﻢ و دﻟﻤﺎن ﺳﻴﺮ ﻣﻲ‌ﺷﻮد. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎﻳﻤﺎن ﺑﺮآورده ﺷﺪه، ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻲ‌دﻫﻴﻢ ﻣﺤﻴﻂ ﭘﻴﺮاﻣﻮن ﻣﺎن اﻣﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ اﻳﻦ اﺣﺴﺎس در ﻣﺎ ﺣﻔﻆ ﺷﻮد.

در ﻫﺮ دو ﺣﺎﻟﺖ، اﻳﻦ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارد.

» ﻏﺮور ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﻮﺷﻴﺪن ﻟﺒﺎس‌ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮاي ﺟﻠﺐ ﺗﻮﺟﻪ دﻳﮕﺮان ﻣﻲ‌ﺷﻮد (ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻟﺒﺎﺳﻲ ﺑﺮاي ﺑﻴﺮون رﻓﺘﻦ) ، و ﻧﻪ ﭘﻮﺷﻴﺪن ﻟﺒﺎس در ﺧﺎﻧﻪ اﻣﺎ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﻮﺷﻴﺪن ﻟﺒﺎس درون ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ‌ﺷﻮد، و ﻧﻪ ﭘﻮﺷﻴﺪن ﻟﺒﺎس ﺑﻴﺮون از ﺧﺎﻧﻪ. « (ﮔﺮﻳﺴﻜﻮﻳﭽﻴﻮن، ﺷﻴﻮﺗﺎ و ﻧﻮﻟﻴﺲ، ٢٠١٠، ص. ٢٤٦)

ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻧﻈﺎرﺗﻲ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺴﺐ ﻛﺮدن ﻳﺎ رد ﻛﺮدن ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارد.

word image 150 - روانشناسی احساسی

ﻣﺴﺎﺋﻠﻲ ﻫﻤﭽﻮن اﻧﺰﺟﺎر و ﻏﻢ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ. ﻫﺮ دو اﺣﺴﺎس ﻣﻨﻔﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ را اﻳﺠﺎد ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ.

 

ﺑﺎ ﺣﺲ اﻧﺰﺟﺎر، ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭼﻴﺰي را ﻛﻨﺎر ﺑﮕﺬارﻳﻢ. اﻳﻦ اﺣﺴﺎس ﺑﻪ اﺟﺪاد ﻣﺎ ﻛﻤﻚ ﻛﺮد ﺗﺎ ﻣﺤﺮك‌ﻫﺎي ﺳﻤﻲ را ﻛﻨﺎر ﺑﮕﺬارﻧﺪ.

ﺑﺎ ﺣﺲ ﻏﻢ ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﻮد را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﻴﻢ. اﻳﻦ اﺣﺴﺎس ﺳﺒﺐ ﻣﻲ‌ﺷﻮد ﭼﻴﺰي را ﺑﻪ ﺧﻮدﻣﺎن ﻧﺰدﻳﻚ ﻛﻨﻴﻢ.

در ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪ ﻛﻪ ﺣﺲ اﻧﺰﺟﺎر ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺮوش ﺷﺪ (ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﺮدم ﻣﻲ‌ﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ از داراﻳﻲ‌ﻫﺎي ﺧﻮد ﺧﻼص ﺷﻮﻧﺪ و وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻮد را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﻨﺪ) (ﻟﺮﻧﺮ، اﺳﻤﺎل و ﻟﻮوﻧﺴﺘﺎﻳﻦ، ٢٠٠٤).

ﺣﺘﻲ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻨﺜﻲ ـ ﻣﺜﻞ ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ـ ﻫﻢ ﺑﺎﻋﺖ ﺗﺤﺮك ﺣﺲ ﻛﺴﺐ ﻛﺮدن ﻳﺎ رد ﻛﺮدن ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ:

» ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻛﻠﻲ و داﻧﺶ رﻓﺘﺎري ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻛﺴﺐ ﻛﺮدن را ﻓﻌﺎل ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ. اﻳﻦ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ا ﻛﺘﺴﺎﺑﻲ، ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ‌ﻛﻪ در ﺣﺎﻓﻈﻪ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺑﻌﺪي ﺑﺮاي دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﺷﻴﺎء ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﮕﺬارﻧﺪ. ﺣﺘﻲ ا ﮔﺮ اﻳﻦ اﺷﻴﺎء ﺑﻪ وﺿﻮح و ﺻﺮاﺣﺘﺎ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺤﺮﻳﻚ اﻧﮕﻴﺰه ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ.« (ژو، ﺷﻮارﺗﺰ و واﻳﺮ، ٢٠١٥، ص. ٢٦٨٨).

ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﻮﻗﺘﻲ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺎ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﺣﺎل ﻳﺎ آﻳﻨﺪه ﺳﻮق ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ.

word image 151 - روانشناسی احساسی

اﻳﻦ »ﺗﻤﺮﻛﺰ‌ﻫﺎي ﻣﻮﻗﺘﻲ« ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارﻧﺪ. ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل وﻗﺘﻲ ﺑﻪ آﻳﻨﺪه ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ، ﺧﻮدﻛﻨﺘﺮﻟﻲ ﺑﻬﺘﺮي دارﻳﻢ. در ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، وﻗﺘﻲ ﺑﻪ اﻓﺮاد ﺣﺲ اﻣﻴﺪواري اﻟﻘﺎ ﺷﺪ، ﻛﻤﺘﺮ ﺷﻜﻼت ﺧﻮردﻧﺪ (وﻳﻨﺘﺮﻳﺶ و ﻫﺎوس، ٢٠١١)

 

ﺳطح ﻗﻄﻌﻴﺖ

اﺣﺴﺎﺳﺎت داراي ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ:

word image 152 - روانشناسی احساسی

ﻋﺼﺒﺎﻧﻴﺖ و ﺗﺮس را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ (ﺗﻴﺪﻧﺲ و ﻟﻴﻨﺘﻮن، ٢٠٠١).

  • وﻗﺘﻲ ﻣﻲ‌ﺗﺮﺳﻴﻢ، در ﻣﻮرد ﻧﺘﻴﺠﻪ آﺗﻲ ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻛﻤﺘﺮي ﺣﺲ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ.
  • وﻗﺘﻲ ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ ﻫﺴﺘﻴﻢ، درﺑﺎره ﻣﻨﺒﻊ ﺧﺸﻢ ﺧﻮد ﻗﻄﻌﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻳﻢ.

ﻣﻬﻤﺘﺮ از ﻫﻤﻪ، ﻣﺎ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﻢ اﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻗﻄﻌﻲ ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻗﻄﻌﻲ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺎدرﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ دﻳﮕﺮ ﻧﺴﺒﺖ دﻫﻴﻢ (ﻟﺮﻧﺮ و ﻛﻠﺘﻨﺮ، ٢٠٠١).

ﻗﻤﺎرﺑﺎزان ﺗﺮﺳﻮ ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ زﻳﺎدي را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ. آﻧﻬﺎ اﺣﺴﺎس ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ ﺷﺎﻧﺲ ﭘﻴﺮوزي ﺷﺎن ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﺷﺮط ﺑﻨﺪي را ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ.

اﻣﺎ ﻗﻤﺎرﺑﺎزان ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﻗﻄﻌﻴﺖ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻧﺎدرﺳﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ. آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﺧﻮد ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﻮده، و اﻳﻦ »ﻗﻄﻌﻴﺖ« را ﺑﺎ اﺣﺘﻤﺎل ﭘﻴﺮوزي اﺷﺘﺒﺎه ﻣﻲ‌ﮔﻴﺮﻧﺪ.

ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ

ﻋﻮاﻣﻞ ﻗﺒﻠﻲ، ﺗﺄﺛﻴﺮات ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺷﻴﻮه‌ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ:

  • ﻋﻤﻖ ﭘﺮدازش
  • ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي
  • ارزﻳﺎﺑﻲ ارزشی

 

  • ﺑﺮآورد اﺣﺘﻤﺎل
  • رﻓﺘﺎر اﻧﺘﺨﺎب

ﻋمق ﭘﺮدازش

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﻪ اﻳﻦ دﻟﻴﻞ ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﭘﺮدازش ذﻫﻨﻲ اﺛﺮﮔﺬار ﻫﺴﺘﻨﺪ.

word image 153 - روانشناسی احساسی

ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ، ﺳﻄﺢ ﻗﻄﻌﻴﺖ اﺳﺖ (ﺗﻴﺪﻧﺲ و ﻟﻴﻨﺘﻮن، ٢٠٠١).

اﺣﺴﺎﺳﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﻗﻄﻌﻴﺖ و اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﺎﻻ (ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﻋﺼﺒﺎﻧﻴﺖ) ﺑﺎﻋﺚ ﭘﺮدازش ا ﻛﺘﺸﺎﻓﻲ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ. ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮد اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺣﺲ ﻛﺮده و آن را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺎدرﺳﺖ ﻣﺒﺪل ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ ﺑﻪ ﻗﻄﻌﻴﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي. ﻻزم ﻧﻴﺴﺖ دﻳﮕﺮ ﺑﺎ دﻗﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻓﻜﺮ ﻛﻨﻴﻢ، ﭼﺮا ﻛﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن دارﻳﻢ.

اﺣﺴﺎﺳﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﻗﻄﻌﻴﺖ و اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻛﻤﺘﺮ (ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺗﺮس)، ﺑﺎﻋﺚ ﭘﺮدازش ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ. ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮد (و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي) اﺣﺴﺎس اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻛﻤﺘﺮي ﻛﺮده و ﺧﻮد را ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ ﺗﺎ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار دﻫﻴﻢ.

ﻋﺎﻣﻞ دﻳﮕﺮ، ارزش اﺳﺖ (ﻫﺮ و ﻫﻤﻜﺎران، ٢٠١٢).

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﭘﺮدازش اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ ﻣﻲ‌ﺷﻮد. از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺜﺒﺖ ﺳﻴﮕﻨﺎل ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﻣﺜﺒﺖ را اراﺋﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي ﺣﺲ ﻣﺜﺒﺘﻲ ﺧﻮاﻫﻴﻢ داﺷﺖ.

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﭘﺮدازش ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ ﻣﻲ‌ﺷﻮد. از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻨﻔﻲ ﻳﻚ ﻣﺤﻴﻂ ﻣﺸﻜﻞ ﺳﺎز را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ‌دﻫﺪ، اﺣﺴﺎس ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ دﻗﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺗﻔﻜﺮ ﻛﻨﻴﻢ.

ﺳﺮﻋﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي

ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ، اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارد ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﻃﻮل ﻣﺪت اﻧﺪﻳﺸﻴﺪن ﻣﻲ‌ﺷﻮد.

word image 154 - روانشناسی احساسی

ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻣﺎ در زﻣﺎن ﺣﺎل ﻣﺘﻮﻗﻒ اﺳﺖ (ﭼﺎﻧﮓ و ﻓﺎم، ٢٠١٢). وﻗﺘﻲ ﻣﺎ اﺣﺴﺎﺳﻲ را درك ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ، ﺳﺮﻳﻌﺘﺮ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﮔﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎﻳﻲ ﺟﻠﺐ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻳﻢ ﻛﻪ ﻣﺰﻳﺖ‌ﻫﺎي ﻓﻮري را اراﺋﻪ ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ. و اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﻨﻄﻘﻲ اﺳﺖ. اﺟﺪاد ﻣﺎ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮد را در ﺟﻬﺖ ﻛﻤﻚ ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب‌ﻫﺎي ﻓﻮري (ﻣﺜﻼ دﻋﻮا ﻳﺎ ﻓﺮار) ﺗﻮﺳﻌﻪ دادﻧﺪ.

ارزﻳﺎبی ارزش

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارﻧﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﺮ درك ﻣﺎ از ارزش ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﻫﺴﺘﻨﺪ (ﻟﺮﻧﺮ، ﻛﻠﺘﻨﺮ، ٢٠٠٠).

 

ارزش ﻧﺴﺒﻲ

ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ، ﻣﺎ از دو روش ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ارزش اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ:

  • ﻛﺎرﻛﺮد اﺻﻠﻲ ـ ﻣﻘﺪار ﻣﻄﻠﻖ در ﻣﻘﻴﺎس ﻛﻤﻲ
  • ﻛﺎرﻛﺮد ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ـ ارزش ﻧﺴﺒﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎي دﻳﮕﺮ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺎ از ﻛﺎرﻛﺮد ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﺑﻬﺮه ﻣﻲ‌ﮔﻴﺮﻧﺪ (ﻓﺎم و ﻫﻤﻜﺎران، ٢٠١٥).

word image 155 - روانشناسی احساسی

وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺣﻘﻮق ﻛﺎرﻣﻨﺪان را ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺣﻘﻮق ﻫﻤﻜﺎران ﺷﺎن ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﺪ ـ و ﻧﻪ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺣﻘﻮق ﺧﻮدﺷﺎن را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻄﻠﻖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ‌دﻫﻴﺪ ـ ﻛﺎرﻣﻨﺪان ﺷﺎدي ﺑﻴﺸﺘﺮي را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ.

اﻣﺎ ﭼﺮا ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﺮ روي ﻧﺴﺒﻴﺖ اﺳﺖ؟

ﺑﺎز ﻫﻢ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ از ﺗﻜﺎﻣﻞ رﻳﺸﻪ ﻣﻲ‌ﮔﻴﺮد. وﻗﺘﻲ اﺟﺪاد ﻣﺎ اﺣﺴﺎﺳﺎت را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲ‌ﻛﺮدﻧﺪ، اﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت رﺑﻄﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻴﻮه ﺑﺎزﻧﺸﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻧﺪاﺷﺖ، ﺑﻠﻜﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻲ‌ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ:

  • آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺠﻨﮕﻢ ﻳﺎ ﻓﺮار ﻛﻨﻢ؟
  • آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﻜﺎر ﻛﻨﻢ ﻳﺎ ﻫﻤﻴﻨﺠﺎ ﺑﻤﺎﻧﻢ؟
  • آﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎر A را اﻧﺠﺎم دﻫﻢ ﻳﺎ B؟

 

اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻣﻄﻠﻖ ﻧﺪارﻧﺪ، ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ‌ﻫﺎي ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اي ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻧﺪ: آﻳﺎ A ﺑﺰرﮔﺘﺮ اﺳﺖ ﻳﺎ B؟

ﻣﺤﺪوده ﻋﺪم ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺎ ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﻣﺤﺪوده ﻣﺸﻜﻞ دارﻧﺪ.

word image 156 - روانشناسی احساسی

ﺑﻪ ﺑﻴﺎن دﻳﮕﺮ:

» وﻗﺘﻲ ﻣﺮدم ﺑﻪ ﻳﻚ اﺣﺴﺎس اﺗﻜﺎ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻳﺎ ﻋﺪم وﺟﻮد ﻳﻚ ﻣﺤﺮك ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺑﻪ ﺧﺮج ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ (ﻳﻌﻨﻲ ﺗﻔﺎوت ﺑﻴﻦ ٠ و ﻳﻚ داﻣﻨﻪ ﻣﺸﺨﺺ) ، اﻣﺎ ﺑﻪ ﻓﺮم‌ﻫﺎي دﻳﮕﺮي از داﻣﻨﻪ ﺣﺴﺎﺳﻴﺘﻲ ﻧﺪارﻧﺪ. « (ﻫﺴﻲ و روﺗﻨﺴﺘﺮﻳﺶ، ٢٠٠٤، ص. ٢٣).

ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﻫﺴﻲ و ورﺗﻨﺴﺘﺮﻳﺶ (٢٠٠٤) ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﭘﻮل ﺑﺮاي ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺳﻲ دي ﻣﺪوﻧﺎ را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار دادﻧﺪ. اﺑﺘﺪا از ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﭘﺮﺳﺶ‌ﻫﺎي ﻧﺎﻣﺮﺑﻮﻃﻲ ﭘﺮﺳﻴﺪه ﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ذﻫﻨﻴﺖ (ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻳﺎ اﺣﺴﺎﺳﻲ) دﺳﺖ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﻨﺪ. ﺳﭙﺲ از آﻧﻬﺎ ﺳﺌﻮال ﺷﺪ ﭼﻪ ﻣﺒﻠﻐﻲ را ﺣﺎﺿﺮﻧﺪ ﺑﺮاي ﻳﻚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺳﻲ دي ٥ ﻳﺎ ١٠ ﺗﺎﻳﻲ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ:

  • ﮔﺮوه ﻣﻨﻄﻘﻲ: ﻣﺮدم ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﺮدﻧﺪ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻳﻚ ﺳﻲ دي ﭼﻪ ﻣﺒﻠﻐﻲ را ﻣﻲ‌ﭘﺮدازﻧﺪ (ﻣﺜﻼ ٣ دﻻر). ﺑﻌﺪ آن را در ﺗﻌﺪاد ﺳﻲ دي‌ﻫﺎ ﺿﺮب ﻛﺮدﻧﺪ (ﻣﺜﻼ ١٥ دﻻر ﺑﺮاي ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ٥ ﺗﺎﻳﻲ ﻳﺎ ٣٠ دﻻر ﺑﺮاي ١٠ ﺗﺎﻳﻲ)

 

  • ﮔﺮوه اﺣﺴﺎﺳﻲ: ﻣﺮدم اﻳﻦ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ را ﺑﺮاﺳﺎس اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺪوﻧﺎ اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺮدم ﻳﻜﺴﺎن ﺑﻮدﻧﺪ، ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ٥ ﺗﺎﻳﻲ ﻳﺎ ١٠ ﺗﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻳﻜﺴﺎﻧﻲ ﺑﺮاي ﭘﺮداﺧﺖ از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ (ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ٢٠ دﻻر ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ).

ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ، ﻣﺮدم اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ را در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﺲ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ ـ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ داﺳﺘﺎن واﻗﻌﻲ در ﻣﻘﺎﺑﻞ داﺳﺘﺎﻧﻲ ﺗﺨﻴﻠﻲ (اﻳﺒﺮت و ﻣﻴﻮﻳﺲ، ٢٠١٤).

ﻣﺎ ﭼﻨﺎن در روﻳﺪادﻫﺎي اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻏﺮق ﻣﻲ‌ﺷﻮﻳﻢ (ﻣﺜﻼ ﻳﻚ داﺳﺘﺎن) ﻛﻪ ﻧﻤﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﻢ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺰﺋﻲ ﺗﺮ را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار دﻫﻴﻢ (ﻣﺜﻼ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ اﺗﻔﺎق واﻗﻌﺎ اﻓﺘﺎده ﻳﺎ ﻧﻪ؟)

ﺑﺮآورد اﺣﺘﻤﺎل

ﻣﺤﺪوده ﻋﺪم ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ زﻳﺎدي ﺑﺮ ﺑﺮآوردﻫﺎي ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻت آﺗﻲ دارد. ﺗﺼﻮر ﻛﻨﻴﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻚ آﺑﻨﺒﺎت ژﻟﻪ اي ﻗﺮﻣﺰ رﻧﮓ را از ﻣﻴﺎن ﻳﻚ ﺷﻴﺸﻪ آﺑﻨﺒﺎت ﺳﻔﻴﺪ ﺑﻴﺮونﺑﻜﺸﻴﺪ. ﻛﺪام ﮔﺮوه را ﺟﺬاب ﺗﺮ ﻣﻲ‌ﺑﻴﻨﻴﺪ؟

word image 157 - روانشناسی احساسی

 

اﺣﺘﻤﺎﻻ ﮔﺮوه ١ را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﺪ ـ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻗﺮﻣﺰﻫﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي دارد. درﺳﺖ اﺳﺖ؟ دﻧﺲ راج و اﭘﺴﺘﺎﻳﻦ (١٩٩٤) ﻣﺴﺎﺑﻘﻪ اي ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ دادﻧﺪ. ا ﻛﺜﺮ ﻣﺮدم ﮔﺮوه ١ را

اﻧﺘﺨﺎب ﻛﺮدﻧﺪ، ﺣﺘﻲ وﻗﺘﻲ ﻣﻲ‌داﻧﺴﺘﻨﺪ ﮔﺮوه ١ ﺷﺎﻧﺲ ﺑﺮﻧﺪه ﺷﺪن ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮي دارد: »اﻓﺮاد ا ﮔﺮﭼﻪ ﻣﻲ‌داﻧﺴﺘﻨﺪ اﺣﺘﻤﺎﻻت ﺑﺮ ﻋﻠﻴﻪ آﻧﻬﺎﺳﺖ، اﻣﺎ اﺣﺴﺎس ﻣﻲ‌ﻛﺮدﻧﺪ وﻗﺘﻲ

ﺗﻌﺪاد ﺑﻴﺸﺘﺮي از رﻧﮓ ﻗﺮﻣﺰ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ، ﺷﺎﻧﺲ ﺑﺮﻧﺪه ﺷﺪن ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ.« (دﻧﺲ راج و اﭘﺴﺘﺎﻳﻦ، ١٩٩٤، ص. ٨١٩)

ﻣﻬﻢ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ در ﻳﻚ ﻗﺮﻋﻪ ﻛﺸﻲ ﺷﺎﻧﺲ ﺗﺎن ﺑﺮاي ﺑﺮﻧﺪه ﺷﺪن ١ در ١٠٠ ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺑﺎﺷﺪ. ﺻﺮف ﺣﻀﻮر ﻳﻚ ﺗﺼﻮﻳﺮ ذﻫﻨﻲ، ﻗﺎﻧﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

word image 158 - روانشناسی احساسی

رﻓﺘﺎر اﻧﺘﺨﺎب

ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ‌ﻛﻪ اﻓﺮاد آﻳﺘﻢ‌ﻫﺎ را ﺑﺼﻮرت ﻣﺘﻮاﻟﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗﺄﺛﻴﺮ اﺣﺴﺎﺳﻲ ﺑﺮ روي اوﻟﻴﻦ آﻳﺘﻢ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ (ﻛﻴﻮ و ﻳﺌﻮﻧﮓ، ٢٠٠٧).

word image 159 - روانشناسی احساسی

اﻣﺎ ﭼﺮا اﻳﻦ اﺗﻔﺎق ﻣﻲ‌اﻓﺘﺪ؟

اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﺎدرﺳﺖ ﻣﺎ از اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲ‌ﺷﻮد. وﻗﺘﻲ ﺑﺎ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻧﺨﺴﺖ روﺑﺮو ﻣﻲ‌ﺷﻮﻳﻢ، اﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ را ﻣﻨﺒﻊ ﺧﻠﻖ و ﺧﻮي ﺧﻮد ﺗﺼﻮر ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ. ﮔﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎي ﺑﻌﺪي ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻛﻤﺘﺮي دارﻧﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﭘﻴﺸﺘﺮ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻳﻚ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﻳﻢ:

» وﻗﺘﻲ اﻓﺮاد اﺣﺴﺎس ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ (ﻳﻌﻨﻲ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻧﺨﺴﺖ)، اﺣﺘﻤﺎل ﻛﻤﺘﺮي دارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ را ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ دﻳﮕﺮ (ﮔﺰﻳﻨﻪ دوم و ﺳﻮم) ﻧﺴﺒﺖ دﻫﻨﺪ « (ﻳﺌﻮﻧﮓ و ﻛﻴﻮ، ٢٠٠٦، ص. ٢)

ﭼﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﺟ اﺑﻴﺖ‌ﻫﺎي اﺣﺴﺎﺳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﻢ

ﭘﻴﺶ از اﻳﻨﻜﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ ﻛﺪام اﺣﺴﺎس را ﻫﺪف ﻗﺮار دﻫﻴﻢ، ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﻮرد اﻳﻨﻜﻪ اﺻﻮﻻ ﺑﺎﻳﺪ اﺣﺴﺎﺳﻲ را ﻫﺪف ﻗﺮار دﻫﻴﻢ ﻳﺎ ﻧﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ.

ﺟﺬاﺑﻴﺖ‌ﻫﺎي اﺣﺴﺎﺳﻲ در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارﺗﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ:

  • ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻓﻮري
  • ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺴﺘﻘﻞ
  • ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻏﻴﺮﻗﻄﻌﻲ
  • ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻟﺬت و ﺧﻮﺷﻲ

 

  • ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﻨﺪي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﻛﺘﺴﺎب
  • ﻣﺴﺎﺋﻞ دﻣﻮﮔﺮاﻓﻴﻚ (ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ) ﻗﺪﻳﻤﻲ‌ﺗﺮ

ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻓﻮري

از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻣﺎ در زﻣﺎن ﺣﺎل ﻗﺮار دارد، ﻣﺎ ﺑﺮاي ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻓﻮري ﺑﺮ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺘﻜﻲ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﺑﻮد:

» وﻗﺘﻲ دﺳﺘﺎوردﻫﺎ و اﻫﺪاف ﺑﻪ زﻣﺎن ﺣﺎل ﻧﺰدﻳﻚ ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آﻳﻨﺪه، ﺗﻜﻴﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﺮ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻋﺎﻃﻔﻲ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ. « (ﭼﺎﻧﮓ و ﻓﺎم، ٢٠١٢، ص. ١)

ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل، ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻓﻮري ﺑﻪ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﻢ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ. در ﻳﻚ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن ﺗﺼﻮر ﻣﻲ‌ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻓﺎر اﻟﺘﺤﺼﻴﻠﻲ ﺷﺎن ﻳﻚ ﻣﺎه دﻳﮕﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻳﺎ ﻳﻚ ﺳﺎل دﻳﮕﺮ. وﻗﺘﻲ ﻓﺎر اﻟﺘﺤﺼﻴﻠﻲ ﺷﺎن ﻳﻚ ﻣﺎه ﺑﻌﺪ ﺑﻮد، دوﺳﺖ داﺷﺘﻨﺪ ﻳﻚ آﭘﺎرﺗﻤﺎن ﻟﺬت ﺑﺨﺶ (ﻣﺜﻼ ﺑﺎ ﻧﻤﺎﻳﻲ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده) اﺟﺎره ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﻳﻚ آﭘﺎرﺗﻤﺎن ﻣﻨﻄﻘﻲ (ﻣﺜﻼ ﻧﺰدﻳﻜﺘﺮ ﺑﻪ ﻣﺘﺮو) (ﭼﺎﻧﮓ و ﻓﺎم، ٢٠١٢).

ببینم...  ایده های کارآفرینی اینترنتی 3

word image 160 - روانشناسی احساسی

اﺳﺘﺮاﺗﮋي اﺻﻠﻲ: ا ﮔﺮ ﻣﺸﺘﺮي ﺷﻤﺎ زﻣﺎن ﻣﺤﺪودي ﺑﺮاي ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي دارد، آﻧﮕﺎه اﺣﺴﺎﺳﺎت آﻧﻬﺎ را ﻫﺪف ﻗﺮار دﻫﻴﺪ.

 

ﺳﺎﻳﺮ ﺗﺎ ﻛﺘﻴﻚ ﻫﺎ …

word image 161 - روانشناسی احساسی

ﺗﺎ ﻛﺘﻴﻚ: زﻣﺎن ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي ﺑﺮاي ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﻮﺷﻲ و ﻟﺬت را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﻴﺪ

word image 162 - روانشناسی احساسی

اﮔﺮ ﻣﺤﺼﻮل ﺷﻤﺎ ﻣﺎﻫﻴﺘﺎ اﺣﺴﺎﺳﻲ اﺳﺖ ـ ﻣﺜﻞ ﻛﻔﺶ‌ﻫﺎي ﺷﻴﻚ ـ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي را ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ ﻛﻨﻴﺪ.

  • ﺑﺮ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺤﺪود ﺗﺄ ﻛﻴﺪ ﻛﻨﻴﺪ (ﻓﻘﻂ ٢ ﻋﺪد ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ)
  • ﺗﺨﻔﻴﻒ‌ﻫﺎي زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺪﻫﻴﺪ (اﻳﻦ ﻫﻔﺘﻪ ﺣﺮاج اﺳﺖ)
  • در دﺳـﺘﺮس ﺑـﻮدن ﻣﺤﺼـﻮﻻت را ﺑـﻪ ﺣﺪاﻗـﻞ ﺑﺮﺳـﺎﻧﻴﺪ (ﻓﻘـﻂ اﻳـﻦ زﻣﺴـﺘﺎن ﺑـﻪ ﻓـﺮوش ﻣـﻲ‌رود)

word image 163 - روانشناسی احساسی ﺗﺎ ﻛﺘﻴﻚ: ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﺣﺴﺎﺳﻲ را ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ زﻣﺎن ﺧﺮﻳﺪ اراﺋﻪ ﻛﻨﻴﺪ

 

word image 164 - روانشناسی احساسی

اﮔﺮ ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﻳﻚ ﻣﺤﺼﻮل را از ﻃﺮﻳﻖ ﻗﻴﻒ ﻓﺮوش ﺧﻮدﻛﺎر اﻳﻤﻴﻠﻲ ﺑﻔﺮوﺷﻴﺪ، آﻧﮕﺎه ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﺣﺴﺎﺳﻲ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ اﻧﺘﻬﺎي ﻗﻴﻒ ﺣﺮﻛﺖ دﻫﻴﺪ ـ ﻳﻌﻨﻲ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻧﺰدﻳﻚ ﻛﻨﻴﺪ.

word image 165 - روانشناسی احساسی

ﺗﺎﻛﺘﻴﻚ: ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﻮﺷﻲ و ﻟﺬت را ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﭘﺮداﺧﺖ ﺑﮕﺬارﻳﺪ

word image 166 - روانشناسی احساسی

در ﻓﺮوﺷﮕﺎه‌ﻫﺎي ﺧﺮده ﻓﺮوﺷﻲ، ﺧﺮﻳﺪﻫﺎي ﻟﺤﻈﻪ اي ﻋﻤﺪﺗﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻟﺬت ﺑﺨﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ (ﻣﺜﻼ آداﻣﺲ، ﺷﻜﻼت، ﻣﺠﻼت زرد). ﭘﺲ ﻣﻨﻄﻘﻲ اﺳﺖ ـ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﺮدم زﻣﺎن ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﺑﺮاي ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮي دارﻧﺪ.

ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﺪ ﻫﻤﻴﻦ روﻳﻜﺮد را در ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﻫﻢ ﺑﻜﺎر ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ. وﻗﺘﻲ ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ را در ﻧﺰدﻳﻜﻲ ﺑﺨﺶ ﭘﺮداﺧﺖ ﺑﻪ ﻓﺮوش ﺑﺮﺳﺎﻧﻴﺪ، ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ‌ﺷﻮد اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻟﺬت ﺑﺨﺶ ﺑﺎﺷﻨﺪ.

 

word image 167 - روانشناسی احساسی ﺗﺎ ﻛﺘﻴﻚ: زﻣﺎن اﻧﺘﻈﺎر ﺑﺮاي ﻣﺰاﻳﺎي اﺣﺴﺎﺳﻲ را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﻴﺪ

word image 168 - روانشناسی احساسی

از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﻪ زﻣﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ اﻓﺮاد را ﺑﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ (ون دن ﺑﺮگ، ﻳﻮﻳﻴﺖ و واﻟﺮﻻپ، ٢٠٠٨)

ﻓﺮض ﻛﻨﻴﺪ ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﻳﻚ ﻣﺤﺼﻮل ﻟﺬت ﺑﺨﺶ ﺑﻔﺮوﺷﻴﺪ (ﻣﺜﻼ ﻟﺒﺎس‌ﻫﺎي ﺷﻴﻚ)، اﻣﺎ ﻣﺰاﻳﺎي آن ﺑﺎ ﺗﺄﺧﻴﺮ اراﺋﻪ ﻣﻲ‌ﺷﻮد (ﻣﺜﻼ زﻣﺎن ارﺳﺎل). ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻣﺰﻳﺖ دﻳﮕﺮي را ﻫﻤﺎن زﻣﺎن ﺑﻪ اﻓﺮاد اراﺋﻪ ﻛﻨﻴﺪ (ﻣﺜﻼ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ وﻳﺪﻳﻮﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﻜﺎﺗﻲ درﺑﺎره ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻴﺎن ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ). اراﺋﻪ ﻳﻚ ﻣﺰﻳﺖ ﻓﻮري و ﻓﺮوش ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻳﻚ ﺑﺎزي ﺑﺮد ـ ﺑﺮد.

و اﻟﺒﺘﻪ زﻣﺎن ارﺳﺎل ﻣﺤﺼﻮﻻت اﺣﺴﺎﺳﻲ را ﺗﺴﺮﻳﻊ ﻛﻨﻴﺪ.

 

ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺴﺘﻘﻞ

ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﺣﺴﺎﺳﻲ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﻲ‌ﮔﻴﺮﻧﺪ، اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ.

word image 169 - روانشناسی احساسی

وﻗﺘﻲ ﺑﺮاي ﮔﺮوﻫﻲ از اﻓﺮاد ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﻲ‌ﮔﻴﺮد ـ و اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ‌را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ـ اﺣﺴﺎس ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺰﻳﻨﻪ »اﻳﻤﻦ ﺗﺮ«ي ﻫﺴﺘﻴﺪ. »ﮔﺬﺷﺘﻪ از ﻫﺮ ﭼﻴﺰ، وﻗﺘﻲ ﻳﻚ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺿﻌﻴﻒ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‌رﺳﺪ، اﻣﺎ ﻫﻨﻮز ﻫﻢ اﮔﺮ ﺗﻮﺟﻴﻪ آن آﺳﺎن ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲ‌ﺗﻮان ﻣﺰاﻳﺎ و ﺷﺎﻳﺴﺘﮕﻲ‌ﻫﺎي ﺑﺮاي آن اراﺋﻪ داد. « (ﻫﻮﻧﮓ و ﭼﺎﻧﮓ، ٢٠١٥، ص. ١٣٩٤) در ﻓﺮوش ﺑﺼﻮرت B٢B ـ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه ﺗﺄﺛﻴﺮ زﻳﺎدي روي ﺳﺎﻳﺮ اﻓﺮاد دارد ـ ﺑﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت اﻋﺘﻤﺎد ﻧﻜﻨﻴﺪ. در اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻫﻤﻴﺸﻪ دﻻﻳﻞ ﻣﻔﻴﺪ ﺑﻮدن ﻣﺤﺼﻮﻻت را ﺑﻴﺎن ﻛﻨﻴﺪ ﺗﺎ ﺧﺮﻳﺪاران راه ﻓﺮار و ﺗﻮﺟﻴﻬﻲ ﺑﺮاي اراﺋﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ (ﻣﺜﻼ »ﺧﺐ، ﻣﻦ ﺑﻪ (ﻳﻚ دﻟﻴﻞ ﻣﻨﻄﻘﻲ) آن را ﺧﺮﻳﺪه‌ام).

word image 170 - روانشناسی احساسی

 

ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت غیرﻗﻄﻌﻲ

ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺧﻮب ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ ﺑﺪ:

  • ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ ﺧﻮب: ﻣﺤﺘﻮاي ﻳﻚ ﻫﺪﻳﻪ
  • ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ ﺑﺪ: ﺳﻘﻮط ﺑﺎزار ﺳﻬﺎم

ﻫﺮ دو ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﺗﻜﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ (ﻓﺮﺟﻲ راد و ﻓﺎم، ٢٠١٦). ﻫﻨﮕﺎم ﻛﻪ اﻓﺮاد ﺑﺎ ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻣﻮاﺟﻬﻨﺪ، از »ﺗﻔﻜﺮ ﺳﺎزﻧﺪه« اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ ـ ﻛﻪ ﺷﺒﻴﻪ ﺑﻪ ﺳﻴﻠﻲ از اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻋﻤﻞ ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ (ﻓﻮرﮔﺎس، ١٩٩٥ و ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﺪل اﻟﻘﺎي ﺗﺄﺛﻴﺮ).

word image 171 - روانشناسی احساسی ﺗﺎ ﻛﺘﻴﻚ: ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن را در ﺣﺼﺎر ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻗﺮار دﻫﻴﺪ

وﻗﺘﻲ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺑﺴﻴﺎر دودل ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻪ اﺳﺘﺪﻻل‌ﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻣﺘﻮﺳﻞ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻳﻢ. ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل و اﮔﺮﭼﻪ ﻏﻴﺮﺷﻬﻮدي ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‌آﻳﺪ، ذﻫﻨﻴﺖ آﻧﻬﺎ آﻣﺎده درﻳﺎﻓﺖ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﺣﺴﺎﺳﻲ اﺳﺖ.

ﮔزﻳﻨﻪ‌ﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒط ﺑﺎ ﺧﻮﺷﻲ و ﻟذت

اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ واﺿﺢ اﺳﺖ اﻣﺎ ﺻﺮﻓﺎﺑﺮاي ﺗﺄﻳﻴﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻴﺎن ﻣﻲ‌ﺷﻮد: ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدﻫﺎي اﺣﺴﺎﺳﻲ در ﻣﻮرد ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻟﺬت ﺑﺨﺶ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ (ﻣﺜﻼ ﮔﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎي اﺣﺴﺎﺳﻲ). دﻟﻴﻞ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻧﺎﺷﻲ از اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺧﻠﻖ و ﺧﻮ اﺳﺖ (ﻓﺎم، ﮔﻮﺋﻴﻨﺲ و ﭘﻠﺴﻤﺎﻛﺮ، ٢٠١٣).

ﭼﺎرﭼﻮب ﻛسب ﻣﻨﺎﻓﻊ

word image 172 - روانشناسی احساسی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﺣﺴﺎﺳﻲ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻛﺘﺴﺎب ﺷﺪه از ﻣﺤﺼﻮل را ﺑﻴﺎن ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﺪ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ ﺗﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺨﻮاﻫﻴﺪ درﺑﺎره ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﻣﻀﺮات ﺳﺨﻦ ﺑﮕﻮﻳﻴﺪ (ﻛﻮﻫﻦ و ﻫﻤﻜﺎران، ٢٠٠٦).

 

وﻗﺘﻲ روي ﻫﺪف ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ، اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮد را دﻗﻴﻖ ﺗﺮ ادرا ك ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد (ﻓﺎم و اوﻧﺖ، ٢٠٠٩). ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﺰاﻳﺎي اﺣﺴﺎﺳﻲ را ﻗﺎﻧﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﺗﺮ ﻓﺮض ﻛﺮده و اﺗﻜﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺤﻴﻄﻲ (ﻣﺜﻞ زﻳﺒﺎﻳﻲ ﺑﺼﺮي) ﺧﻮاﻫﻴﻢ داﺷﺖ ﺗﺎ اﻃﻼﻋﺎت واﻗﻌﻲ (ﻣﺜﻼ دﻻﻳﻞ ﻣﻨﻄﻘﻲ) (ﻓﺎم و اوﻧﺖ، ٢٠٠٤).

word image 173 - روانشناسی احساسی

در زﻣﻴﻨﻪ‌ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻣﺎ زﻣﺎن را ﻣﺤﺪود ﻳﺎ ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻲ‌داﻧﻴﻢ ـ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐﻴﻴﺮ رﻓﺘﺎر ﻣﻲ‌ﺷﻮد. اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﻧﻈﺮﻳﻪ اﻧﺘﺨﺎب اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ـ ﻋﺎﻃﻔﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ‌ﺷﻮد (ﻛﺎرﺳﺘﻨﺴﻦ، اﻳﺰا ﻛﻮوﻳﺘﺰ و ﭼﺎرﻟﺰ، ١٩٩٩).

وﻗﺘﻲ زﻣﺎن ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‌رﺳﺪ (ﻣﺜﻼ در ﻣﻮرد ﺟﻮاﻧﺎن)، ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮ روي اﻫﺪاف آ ﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﻣﺎ زﻣﺎن ﺑﻨﺪي ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ و ﺑﻪ آﻳﻨﺪه ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻳﻢ. اﻣﺎ وﻗﺘﻲ زﻣﺎن ﻣﺤﺪودﺗﺮ اﺳﺖ (ﻣﺜﻼ در ﻣﻮرد اﻓﺮاد ﻣﺴﻦ)، ﺗﻤﺮﻛﺰ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮ زﻣﺎن ﺣﺎل ﺑﻮده و ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺣﺴﺎﺳﻲ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ.

ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات اﺣﺴﺎﺳﻲ در ﻣﻮرد ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻣﺴﻦ ﺗﺮ ﻛﺎرﻛﺮد ﺑﻬﺘﺮي دارد (وﻳﻠﻴﺎﻣﺰ و دروﻟﺖ، ٢٠٠٥).

ﺟﺎﻟﺐ اﻳﻨﺠﺎﺳﺖ ﻛﻪ، درك زﻣﺎن ﻣﺘﻐﻴﺮ اﺳﺖ. دﻳﺪﮔﺎه ﺷﻤﺎ ﻃﻲ زﻣﻴﻨﻪ‌ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ. ﻳﻚ داﻧﺸﺠﻮي ﺳﺎل اول ﻛﺎﻟﺞ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﮔﺴﺘﺮده ﺗﺮي دارد، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻲ‌دﻫﺪ دوﺳﺘﺎن ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻴﺎﺑﺪ. اﻣﺎ داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن ﺳﺎﻟﻬﺎي آﺧﺮ ﭼﺸﻢ اﻧﺪازي ﻣﺤﺪودي داﺷﺘﻪ

 

و ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ وﻗﺖ ﺧﻮد را ﺑﺎ دوﺳﺘﺎن ﻓﻌﻠﻲ ﺑﮕﺬراﻧﻨﺪ (ﻓﺮدرﻳﻜﺴﻮن، ١٩٩٥).

اﻧﻮاع اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻛﺪاﻣﻨﺪ

ﻟﻮﻳﻴﺲ (٢٠٠٠) ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪي ﺑﺮاي اﺣﺴﺎﺳﺎت را ﺑﻴﺎن ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ، ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻦ آن را ﺑﻪ ﭼﻬﺎر دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪي اﻓﺰاﻳﺶ داده ام:

  • اﺣﺴﺎﺳﺎت وا ﻛﻨﺸﻲ
  • اﺣﺴﺎﺳﺎت اوﻟﻴﻪ
  • اﺣﺴﺎﺳﺎت آ ﮔﺎﻫﺎﻧﻪ
  • اﺣﺴﺎﺳﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ

ﮔﺮﭼﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت داراي ﻳﻚ دﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪي ﮔﺴﺴﺘﻪ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ ﻣﻦ از ﺑﺮﭼﺴﺐ‌ﻫﺎي ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮاﻳﺸﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده ام. ﻟﻄﻔﺎ ﺑﺎ ﻣﻦ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻧﻜﻨﻴﺪ.

اﺣﺴﺎﺳﺎت واﻛﻨﺸﻲ (0 ﺗﺎ ٣ ﻣﺎﻫﮕﻲ)

وﻗﺘﻲ ﺑﻪ دﻧﻴﺎ ﻣﻲ‌آﻳﻴﻢ، ﻓﻘﻂ دو ـ و ﺗﻨﻬﺎ دو ـ اﺣﺴﺎس را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ.

word image 174 - روانشناسی احساسی

 

رضایت

ﻣﺎ ﺟﻮاﻧﺘﺮ از آن ﻫﺴﺘﻴﻢ ﻛﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺜﺒﺖ را ﺗﺸﺨﻴﺺ دﻫﻴﻢ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ »رﺿﺎﻳﺖ« ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ را ﺗﺤﺖ اﻟﺸﻌﺎع ﺧﻮد ﻗﺮار ﻣﻲ‌دﻫﺪ. اﮔﺮ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻣﺎ ﺑﺮآورده ﺷﻮد، آﻧﮕﺎه ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺧﻮب اﺳﺖ.

ﻧﺎرضایتی

ﺑـﻪ ﻫﻤﻴـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ وﻗﺘـﻲ ﻧﻴﺎزﻫـﺎي ﻣـﺎ ﺑـﺮآورده ﻧﻤﻲ‌ﺷـﻮد، ﻣـﺎ ﻧﺎراﺣـﺖ ﻣﻲ‌ﺷـﻮﻳﻢ و ﺑﺮاﻳـﺶ ﮔﺮﻳـﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴـﻢ.

اﺣﺴﺎﺳﺎت اوﻟﻴﻪ (٣ ﺗﺎ ٦ ﻣﺎﻫﮕﻲ)

ﭘﺲ از ﻣﺪت ﺑﺪن ﻣﺎ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻴﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ در داﺧﻞ رﺿﺎﻳﺖ و ﻧﺎرﺿﺎﻳﺘﻲ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﻮد.

word image 175 - روانشناسی احساسی

 

ﻋﻼﻗﻪ

ﺑﻘﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ زﻳﺎدي ﺑﻪ اﻛﺘﺸﺎف و ﻳﺎدﮔﻴﺮي دارد (ﻟﻮوﻧﺴﺘﺎﻳﻦ، ١٩٩٤). ﺑﺪون ﻋﻼﻗﻪ، ﻣﺎ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻣﺮد.

ﺷﺎدي

وﻗﺘﻲ ﻣﺤﺮك‌ﻫﺎي آﺷﻨﺎ را ﻣﻲ‌ﺑﻴﻨﻴﻢ اﺣﺴﺎس ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﻲ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ (ﻟﻮﻳﻴﺲ، ٢٠٠٠).

غم

وﻗﺘﻲ ﺗﻜﺎﻣﻞ اﻳﻨﻘﺪر ﺧﻮب اﺳﺖ، ﭘﺲ ﻫﺪف از ﻏﻢ ﭼﻴﺴﺖ؟ ا ﮔﺮ ﻳﻜﻲ از اﻋﻀﺎي ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﻤﻴﺮد، دﻳﮕﺮ ﻣﺮده اﺳﺖ، ﭘﺲ ﻏﻢ ﻫﻴﭻ ﻓﺎﻳﺪه اي ﻧﺪارد.

درﺳﺖ اﺳﺖ داﻏﺪار ﺑﻮدن ﻛﻤﻜﻲ ﻧﻤﻲ‌ﻛﻨﺪ. ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل، ﻋﻤﻠﻜﺮدي ﻛﻪ در زﻳﺮ ﻻﻳﻪ آن وﺟﻮد دارد ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ در وﺿﻌﻴﺖ‌ﻫﺎي دﻳﮕﺮ ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ (ﻓﺮﻳﺪا، ٢٠٠٠).

اﮔﺮ ﺗﺼﻮر ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﺪ ﻛﻪ ﻓﺮد دارد ﻣﻲ‌ﻣﻴﺮد، آﻧﮕﺎه اﺣﺴﺎس ﻏﻢ ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﻛﺮد (و ﻣﻲ‌ﻓﻬﻤﻴﺪ ﺑﺎﻳﺪ از ﻣﺮدن او ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻛﻨﻴﺪ). و ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ا ﮔﺮ ﺑﭽﻪ اي ﻫﺴﺘﻴﺪ ﻛﻪ در ﺟﺴﺘﺠﻮي ﻣﺎدرش اﺳﺖ، آﻧﮕﺎه ﻏﻢ ـ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﺮﻳﻪ ـ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ او را ﺑﻪ ﻧﺰد ﺷﻤﺎ ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪ.

از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻜﺮدﻫﺎ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ، ﺷﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﺟﺎﻫﺎي دﻳﮕﺮي ﻫﻢ ﻏﻢ و اﻧﺪوه را ﺗﺤﻤﻞ ﻛﻨﻴﺪ.

 

اﺣﺴﺎﺳﺎت آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ( نیم تا 2 و نیم سالگی)

ﺑﺎ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ آﮔﺎﻫﻲ، ﻣﺎ اﺣﺴﺎﺳﺎت دﻳﮕﺮي را ﻫﻢ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد.

word image 176 - روانشناسی احساسی

ﺗﺮس

ﺗﺮس ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ رﺷﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي اﺳﺖ.

» … ﺑـﺮاي اﻳﻨﻜـﻪ ﻛـﻮدﻛﺎن ﺗـﺮس را ﺑـﺮوز دﻫﻨـﺪ، ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺘﻮاﻧﻨـﺪ واﻗﻌـﻪ اي ﻛـﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﺗـﺮس و وﺣﺸـﺖ آﻧﻬـﺎ ﺷـﺪه را ﺑـﺎ ﻳـﻚ روﻳـﺪاد دﻳﮕـﺮ، داﺧﻠـﻲ ﻳـﺎ ﺧﺎرﺟـﻲ، ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﻛﻨﻨـﺪ. « (ﻟﻮﻳﻴـﺲ،

٢٠٠٠، ص. ٢٧٧)

ﺑﻌﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل ﻛـﻮدﻛﺎن ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﺸـﺨﻴﺺ دﻫﻨـﺪ ﻛـﻪ ﭼﻬـﺮه ﻳﻚ ﻏﺮﻳﺒﻪ ﺑـﺎ ﭼﻬﺮه آﺷـﻨﺎ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ.

 

اﺣﺴﺎﺳﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ (بزرگتر از 2 و نیم سال)

ﻃﻲ روﻧﺪ رﺷﺪ، ﺑﻪ ﺧﻮدآﮔﺎﻫﻲ دﺳﺖ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ. ﻣﺎ ﺷﺮوع ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ ﺑﻪ ﺗﻌﺎﻣﻼت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﻢ رﻓﺘﺎر ﺧﻮد را در ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺴﻨﺠﻴﻢ (ﻟﻮﻳﻴﺲ، ٢٠٠٠).

word image 177 - روانشناسی احساسی

ﺧﺸﻢ

وﻗﺘﻲ ﻣﺮدم ﺑﻪ ﻣﺎ اﻫﻤﻴﺖ زﻳﺎدي ﻧﻤﻲ‌دﻫﻨﺪ، ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻳﻢ. اﺟﺪاد ﻣﺎ ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد رﻓﺎه، ﺧﺸﻢ ﺧﻮد را ﺗﻮﺳﻌﻪ دادﻧﺪ:

»اﻋﻤﺎل ﻳﺎ ﻋﻼﺋﻢ ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﺼﺒﺎﻧﻴﺖ ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ آن ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ا ﮔﺮ ﻫﺪف ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ رﻓﺎه ﻓﺮد در دﺳﺘﺮس ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮد، ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎﻳﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻣﻨﺎﻓﻌﻲ را از دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ داد. « (ﺳﻞ، ﺗﻮﺑﻲ و ﻛﺎزﻣﻴﺪس، ٢٠٠٩، ص. ١٥٠٧٤)

ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﺑﻪ ﻧﻜﺎت ﺟﺎﻟﺒﻲ ﻫﻢ دﺳﺖ ﭘﻴﺪا ﻛﺮدﻧﺪ. ﺑﺮﺧﻲ اﻓﺮاد ﻗﺪرت ﭼﺎﻧﻪ زﻧﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ:

 

  • ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي را ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻛﻨﻨﺪ (ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل اﻓﺮاد ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ)
  • ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺰاﻳﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﺪﺳﺖ آورﻧﺪ (ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻫﻤﺴﺮان ﺟﺬاب)

از آﻧﺠﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ اﻓﺮاد ﺗﻮان ﺑﺎﻻﺗﺮي دارﻧﺪ، ﺣﻖ ﺑﻴﺸﺘﺮي را ﻫﻢ ﺑﺮاي رﻓﺎه ﺣﺲ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ. آﻧﻬﺎ ﺳﺮﻳﻌﺘﺮ ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ ـ ﺣﺘﻲ در ﻣﻌﺎﻣﻼت ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ـ ﭼﺮا ﻛﻪ اﻧﺘﻈﺎرات ﺑﻴﺸﺘﺮي دارﻧﺪ.

اﻣﺮوزه ﻣﺎ ﻫﻨﻮز ﻧﻴﺮوﻫﺎي ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ. ﻫﻨﻮز ﻫﻢ ﻣﺮدان ﻗﻮي ﺗﺮ و زﻧﺎن ﺟﺬاب ﺗﺮ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﻋﺼﺒﺎﻧﻴﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ (ﺳﻞ و ﻫﻤﻜﺎران، ٢٠٠٩).

در ﺣﻘﻴﻘﺖ، ﺳﻴﺎﺳﺘﻤﺪاراﻧﻲ از ﻧﻈﺮ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪﺗﺮﻧﺪ، اﺣﺘﻤﺎل ﺑﻴﺸﺘﺮي دارد ﻛﻪ از ﻧﻴﺮوي ﻧﻈﺎﻣﻲ‌اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪ (ﺳﻞ و ﻫﻤﻜﺎران، ٢٠٠٩). ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻓﺮدي، آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺎدرﺳﺖ ﺑﺎور دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻛﻤﺘﺮ ﺑﻪ ﺗﻼﻓﻲ دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ زد.

ﺣﺎﻻ اﺣﺴﺎس اﻣﻨﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﺪارﻳﺪ؟

ﻫﻤﺪﻟﻲ

اﻏﻠﺐ ﭘﺴﺘﺎﻧﺪاران داراي وﻳﮋﮔﻲ ﻫﻤﺪﻟﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ا ﮔﺮ ﻓﺮزﻧﺪ اﺣﺴﺎس اﺿﻄﺮاب ﻛﻨﺪ، واﻟﺪﻳﻦ ﺑﺮاي رﻓﻊ اﻳﻦ ﭘﺮﻳﺸﺎﻧﻲ ﻣﻲ‌ﺑﺎﻳﺴﺖ اﺣﺴﺎﺳﺎت و اﻧﮕﻴﺰه ﻛﺎﻓﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ (ده وال، ٢٠٠٨).

اﻣﺎ ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن، ﻫﻤﺪﻟﻲ ﻧﻘﺶ ﺑﻴﺸﺘﺮي را در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺸﺮي اﻳﻔﺎ ﻛﺮد. ﻣﺎ وﻗﺘﻲ ﺑﺎ دﻳﮕﺮان ﻫﻤﻜﺎري ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ، ﺑﻴﺸﺘﺮ و ﺑﻬﺘﺮ زﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد.

ﺣﺴﺎدت

ﻣﺎ ﺣﺴﺎدت را ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺳﺎزﮔﺎر ﺷﺪن ﺑﻴﺸﺘﺮ رﺷﺪ داده اﻳﻢ:

  • ﻣـﺮدان ﺑـﻪ ﺣﺴـﺎدت ﻧﻴـﺎز داﺷـﺘﻨﺪ ﭼـﺮا ﻛـﻪ ﺧﻴﺎﻧـﺖ زﻧـﺎن اﺣﺘﻤـﺎل ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣﺜـﻞ را ﻛﺎﻫـﺶ ﻣـﻲ‌داد.
  • زﻧﺎن ﺑﻪ ﺣﺴﺎدت ﻧﻴﺎز داﺷﺘﻨﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﺧﻴﺎﻧﺖ ﻣﺮدان اﺣﺘﻤﺎل دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ‌داد.

 

ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﺮدان و زﻧﺎن ﺣﺴﺎدت‌ﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ داﺷﺘﻨﺪ. ﻣﺮدان ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﻴﺎﻧﺖ ﺟﻨﺴﻲ ﺣﺴﺎدت ﺑﻴﺸﺘﺮي داﺷﺘﻨﺪ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺣﺲ در زﻧﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﻴﺎﻧﺖ ﻋﺎﻃﻔﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻮد. ﺑﻪ ﻟﻄﻒ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺗﻜﺎﻣﻞ، اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻫﻨﻮز ﻫﻢ ﺻﺎدق اﺳﺖ (ﺑﺎس و ﻫﻤﻜﺎران، ١٩٩٢).

ﺧﺠﺎﻟﺖ

اﺟﺪاد ﻣﺎ ﭘﺲ از ارﺗﻜﺎب اﺷﺘﺒﺎﻫﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻧﻴﺎز داﺷﺘﻨﺪ ﺗﺎ اﻋﺘﺒﺎر ﺧﻮد را ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻨﻨﺪ. ﭘﺲ ﺧﺠﺎﻟﺖ را رﺷﺪ دادﻧﺪ ـ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻓﺮوﺗﻨﺎﻧﻪ و رﻧﮓ ﺳﺮخ ﺧﻮدش را ﻧﺸﺎن ﻣﻲ‌داد ـ ﺗﺎ ﺧﻮد را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺧﻄﺎ ﭘﺸﻴﻤﺎن ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ. ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺟﺎﻳﮕﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺧﻮد را ﭘﺲ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ (ﻛﻠﺘﻨﺮ و ﺑﺎﺳﻮل، ١٩٩٧).

ﺷﺮم

ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ، ﺷﺮم اﻓﺮاد را وادار ﺑﻪ ﺳﺎزﮔﺎري ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ. اﺟﺪاد ﻣﺎ ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺷﺮﻣﺴﺎري ﻧﻴﺎز داﺷﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﭘﺬﻳﺮي ﺧﻮد را ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ (ﻟﻮﻳﻴﺲ، ٢٠٠٠).

ببینم...  روانشناسی انتخاب

word image 178 - روانشناسی احساسی

اﺟﺪاد ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ از ﺧﻮد ﺳﺎزﮔﺎري ﻧﺸﺎن ﻧﻤﻲ‌دادﻧﺪ ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ و دﻟﺨﻮر ﻣﻲ‌ﺷﺪﻧﺪ.

 

ﻛﺪام اﺣﺴﺎﺳﺎت را ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻫﺪف ﻗﺮار دﻫﻴﺪ؟

در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ، ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﻳﻲ را ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت را ﺑﺮاي وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻮد اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻴﺪ ﺷﺮح ﻣﻲ‌دﻫﻴﻢ.

دو اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﻛﻠﻲ:

  • ﻛﺪام ارزش: ﻣﺜﺒﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﻔﻲ؟
  • ﻛﺪام اﻧﮕﻴﺰه: ﭘﺎﻳﻴﻦ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎﻻ؟
  • ﻛﺪام ﺗﻤﺮﻛﺰ زﻣﺎﻧﻲ: ﮔﺬﺷﺘﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺎل در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﻳﻨﺪه؟

دو اﺳﺘﺮاﺗژی ﻛﻠﻲ

اﻏﻠﺐ ﺗﻮﺻﻴﻪ‌ﻫﺎ ﻳﻜﻲ از اﻳﻦ دو روﻳﻜﺮد را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ.

اﺳﺘﺮاﺗژی ١: اﺣﺴاس ﻛﺮدن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺠﺎم دادن اﺳﺖ.

زﻳﻠﻨﺒﺮگ و ﻫﻤﻜﺎران (٢٠٠٨) ﻳﻚ روﻳﻜﺮد اﺣﺴﺎس ﻛﺮدن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺠﺎم دادن را ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ. ﻫﺮ اﺣﺴﺎﺳﻲ در ﺧﺪﻣﺖ ﻳﻚ ﻫﺪف ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ ﻗﺮار دارد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ا ﮔﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻳﻚ رﻓﺘﺎر ﺧﺎص دارﻳﺪ، اﺣﺴﺎﺳﻲ را ﻫﺪف ﻗﺮار دﻫﻴﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ آن رﻓﺘﺎر ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎﺷﺪ.

»ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﺧﺮﻳﺪ ﺑﻌﺪ از ﻧﺎﻫﺎر، ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻚ ﻓﺮد ﻗﺎﻧﻊ را ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺧﺎﻧﮕﻲ ﺗﺮﻏﻴﺐ ﻛﻨﺪ. اﻣﺎ ﺧﺮﻳﺪ ﺑﻌﺪ از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻳﻚ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﺜﺒﺖ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺨﺼﻲ ﻣﻐﺮور را ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪ ﻟﺒﺎس ﺟﺪﻳﺪي ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده در ﻓﻀﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ‌ﺳﻮق دﻫﺪ.« (ﮔﺮﻳﻜﻮﻳﭽﻴﻮس، ﺷﻴﻮﺗﺎ و ﻧﻮﻟﻴﺲ، ٢٠١٠، ص. ٢٤٧)

ﭼﻨﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ:

  • اﮔﺮ ﻟﺒﺎس‌ﻫﺎي ﺷﻴﻚ ﻣﻲ‌ﻓﺮوﺷﻴﺪ، ﻏﺮور را ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻛﻨﻴﺪ. اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ اﻓﺮاد ﺑﺮ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻗﺮار دادن دﻳﮕﺮان ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ.
  • اﮔﺮ ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن را از رﻗﺒﺎي ﺧﻮد ﺑﺪزدﻳﺪ، ﺗﺮس را ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻛﻨﻴﺪ. اﻳﻦ اﻓﺮاد ﺑﺮ روي ﻓﺮار ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ.
  • اﮔﺮ ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻫﻴﺪ ﻣﺮدم را ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﻣﺎﻟﻲ ﺗﺮﻏﻴﺐ ﻛﻨﻴﺪ، ﮔﻨﺎه را ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻛﻨﻴﺪ. اﻳﻦ اﻓﺮاد ﺑﺮ روي ﺣﻞ ﻳﻚ ﺗﺨﻠﻒ ﮔﻨﺎه آﻣﻴﺰ در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ.

اﺳﺘﺮاتژی ٢: ﻫﻤﺨﻮاﻧﻲ خلق وﺧﻮ

اﮔﺮ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﻧﻴﺴﺘﻴﺪ ﻛﺪام اﺣﺴﺎس را ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻫﺪف ﻗﺮار داد، ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﺪ ﻋﻮاﻃﻒ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺧﻮد را ﻫﺪف ﻗﺮار دﻫﻴﺪ.

ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل، ﻣﺮدم وﻗﺘﻲ ﻛﻪ اﺣﺴﺎس ﻫﻴﺠﺎن ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺗﻌﻄﻴﻼت ﭘﺮﻣﺎﺟﺮا ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ، در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ اﺣﺴﺎس آراﻣﺶ ﺳﺒﺐ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺪن اﺣﺘﻤﺎل اﻧﺘﺨﺎب ﻳﻚ ﺳﻔﺮ آرام ﻣﻲ‌ﺷﻮد (ﻛﻴﻢ، ﭘﺎرك و ﺷﻮارﺗﺰ، ٢٠١٠).

word image 179 - روانشناسی احساسی

اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻣﺘﺠﺎﻧﺲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ دادن ﻧﺎدرﺳﺖ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ دﻳﮕﺮ، اﺛﺮﺑﺨﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

» ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻧﻲ ﻛﻪ آ ﮔﻬﻲ‌ﻫﺎي ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت اﺣﺴﺎﺳﻲ را ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻧﻨﺪ، اﺳﺎﺳﺎ از ﺧﻮد ﻣﻲ‌ﭘﺮﺳﻨﺪ آﻳﺎ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ‌ﺷﻮد ﻫﻤﺎن ﭼﻴﺰي را ﻛﻪ وﻋﺪه داده ﺷﺪه اﺣﺴﺎس ﻛﻨﻢ؟« (ﻛﻴﻢ، ﭘﺎرك و ﺷﻮارﺗﺰ، ٢٠١٠، ص. ٩٨٥)

ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل اﺳﺘﺜﻨﺎﺋﺎﺗﻲ ﻫﻢ وﺟﻮد دارد ﻛﻪ در اداﻣﻪ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺧﻮاﻫﻢ داد.

 

ﻛﺪام ارزش: ﻣثبت در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﻔﻲ؟

ﺷﻤﺎ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﺪ اﺣﺴﺎﺳﺎت را در دو بعد ﻗﺮار دﻫﻴﺪ: ارزش و ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ (ﺑﺎرت و راﺳﻞ، ١٩٩٨)

word image 180 - روانشناسی احساسی

ﻣﻦ ﺗﻮﺿﻴﺢ دادم ﻛﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ را ﻫﺪف ﻗﺮار دﻫﻴﺪ. ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل، اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻨﻔﻲ اﺳﺘﺜﻨﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺑﻪ ﻟﻄﻒ ﺗﻜﺎﻣﻞ، وﻗﺘﻲ ﻣﺮدم اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻨﻔﻲ را ﺣﺲ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ، ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﻮد را ﺗﻐﻴﻴﺮ دﻫﻨﺪ ـ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻧﺎﻣﺘﺠﺎﻧﺲ ﺳﻮق داده ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ:

» وﻗﺘﻲ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن روﺣﻴﻪ ﻣﻨﻔﻲ دارﻧﺪ، ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ را ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ و ﻫﻢ ﻇﺮﻓﻴﺖ و وﺿﻌﻴﺖ اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻛﻨﻮﻧﻲ ﺷﺎن ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر اﺳﺖ. « (دي ﻣﻮرو و ﻣﻮراي، ٢٠١٢، ص. ٥٧٤).

اﮔﺮ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن در وﺿﻌﻴﺖ ﺧﻠﻘﻲ ﻣﻨﻔﻲ ﻗﺮار داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻧﺘﺨﺎب اﺣﺴﺎﺳﺎﺗﻲ ﺑﺮﺧﻼف وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺤﻴﻂ اﻃﺮاف را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار دﻫﻴﺪ.

ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ و ﺑﻌﻨﻮان ﻳﺎدآوري، ﻋﻮاﻣﻞ دﻳﮕﺮي ﻫﻢ ﻫﺴﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﺘﺮ ﺷﺮح دادم

 

word image 181 - روانشناسی احساسی

ﻛﺪام ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ: ﻛﻢ در ﻣﻘﺎﺑﻞ زﻳﺎد؟

اﻳﻦ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻪ ﻫﺪف ﺷﻤﺎ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ.

word image 182 - روانشناسی احساسی

اﺣﺴﺎﺳﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ ﺑﺎﻻﻳﻲ دارﻧﺪ، اﻗﺪاﻣﺎت ﻓﻮري را در ﭘﻲ دارﻧﺪ. وﻗﺘﻲ اﺣﺴﺎس اﻧﺮژي ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﺪ، ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل زﻳﺎد ﻣﺤﺘﻮاي آﻧﻼﻳﻦ را ﺑﻪ اﺷﺘﺮا ك ﻣﻲ‌ﮔﺬارﻳﺪ (ﺑﺮﮔﺮ، ٢٠١١).

اﺣﺴﺎﺳﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ ﻛﻢ، ادرا ك ﻣﻄﻠﻮب را ﭘﺮورش ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ. وﻗﺘﻲ ﻣﺮدم ﻛﻤﺘﺮ ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ، آﻧﮕﺎه ارزش ادرا ك ﺷﺪه آﻧﻬﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ (ﻓﺎم، ﻫﻮﻧﮓ و ﮔﻮرن، ٢٠١١). اﻓﺮاد ﺑﺮ روي ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺑﺰرگ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﻪ ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ (ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺗﻌﻄﻴﻼت) ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ ﺗﺎ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮي (ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺜﺎل زﻣﺎن ﺑﻨﺪي و ﻫﺰﻳﻨﻪ).

 

ﻛﺪام ﺗﻤﺮﻛﺰ زﻣﺎﻧﻲ: ﮔذﺷﺘﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺎل در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﻳﻨﺪه

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺮ دوره‌ﻫﺎي زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﺗﻤﺮﻛﺰ دارﻧﺪ.

ﮔذﺷﺘﻪ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﮔﺬﺷﺘﻪ (ﻣﺜﻼ ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋي) ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ. اﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت، ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﺑﺮﻃﺮف ﻧﺸﺪه را ﺗﺤﺮﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد:

» ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋي اراﺋﻪ ﺷﺪه در آ ﮔﻬﻲ‌ﻫﺎي ﺗﺒﻠﻴﻐﺎﺗﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ‌ﺷﻮد ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن وا ﻛﻨﺶ ﻣﻄﻠﻮب ﺗﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺒﺮد، ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺒﺖ ﺗﻤﺎﻳﻼت ﺑﺮﻃﺮف ﻧﺸﺪه ﺷﺎن در آن زﻣﺎن ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ. « (ﻣﻮﻟﻴﻨﮓ و اﺳﭙﺮاوت، ٢٠٠٤، ص. ٣٢)

ﺣﺎل

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻔﻴﺪ ﺑﻌﺪي، ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺣﺎل ﻫﺴﺘﻨﺪ. وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت آراﻣﺶ ﺑﺨﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ:

» ﻫﻴﺠﺎن و آراﻣﺶ داراي ﺗﻤﺮﻛﺰ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰي ﻫﺴﺘﻨﺪ: ﻣﺮدم ﺗﻤﺎﻳﻞ دارﻧﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺗﻔﺎﻗﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ در آﻳﻨﺪه رخ ﺧﻮاﻫﺪ داد اﺣﺴﺎس ﻫﻴﺠﺎن ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ ﻏﺮق ﺷﺪن در زﻣﺎن ﺣﺎل اﺣﺴﺎس آراﻣﺶ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻛﺮد. « (ﻣﻮﮔﻴﻠﻨﺰ، آ ﻛﺮ و ﻛﺎﻣﻮر، ٢٠١٢، ص. ٤٣٠)

اﻳﻦ اﺻﻞ در ﻣﻮرد ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻫﻢ ﺻﺪق ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ:

  • وﻗﺘﻲ روي آﻳﻨﺪه ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻫﺴﺘﻴﻢ، ﮔﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎي ﻫﻴﺠﺎن اﻧﮕﻴﺰ را ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻲ‌دﻫﻴﻢ.
  • وﻗﺘﻲ روي زﻣﺎن ﺣﺎل ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻫﺴﺘﻴﻢ، ﮔﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎي آراﻣﺶ ﺑﺨﺶ را ﺗﺮﺟﻴﺢ ﻣﻲ‌دﻫﻴﻢ.

آﻳﻨﺪه

ﻣﮕﺮ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺷﻤﺎ ﺑﺴﻴﺎر ﻫﻴﺠﺎن اﻧﮕﻴﺰ ﺑﺎﺷﻨﺪ، از ﺟﻬﺖ ﮔﻴﺮي اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﻪ ﺳﻤﺖ آﻳﻨﺪه ﺧﻮدداري ﻛﻨﻴﺪ ـ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ اﻣﻴﺪ. اﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮدﻛﻨﺘﺮﻟﻲ را اﻓﺰاﻳﺶ

 

ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ (وﻳﻨﺘﺮﻳﺶ و ﻫﺎوز، ٢٠١١)، و اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪﻫﺎي اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻋﺎﻟﻲ اﺳﺖ. ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ، ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ داﺷﺘﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖ و ارزش ﻣﺜﺒﺖ، اﻳﻦ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﺎ ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ. ﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﻦ ﻋﺪم ﻗﻄﻌﻴﺖ را ﺑﻪ ﺟﻨﺒﻪ‌ﻫﺎي دﻳﮕﺮي از ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺪاﻧﻴﻢ (ﻣﺜﻼ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻏﻴﺮﻗﻄﻌﻲ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﺤﺼﻮل).

ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت را ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻛﻨﻴﻢ

ﻣﺎ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از اﺣﺴﺎﺳﺎت را ﺣﺲ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ: ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ، ﺗﺼﺎدﻓﻲ، و ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻛﺎر. ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲ‌ﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻛﺮد؟

اﺳﺘﺮاتژي: زﻣﻴﻨﻪ‌ﻫﺎیی را اﻧﺘﺨﺎب ﻛﻨﻴﺪ ﻛﻪ اﻓﺮاد در آﻧﻬﺎ اﺣﺴﺎﺳﺎت را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ

ﺑﻪ ﺟﺎي ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﺣﺴﺎﺳﺎت، ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻣﻜﺎن‌ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻛﻪ اﻓﺮاد ﺑﺼﻮرت ﻃﺒﻴﻌﻲ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻫﺪف ﺷﻤﺎ را درك ﻛﻨﻨﺪ (ﻛﻴﻢ، ﭘﺎرك و ﺷﻮارﺗﺰ، ٢٠١٠).

اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻞ آ ﮔﻬﻲ ﺗﺒﻠیغاتی

ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻠﻲ ﺑﺮاي آﮔﻬﻲ ﺗﺒﻠﻴﻐﺎﺗﻲ، زﻣﻴﻨﻪ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ: اﺳﭙﺎﺗﻴﻔﺎي: ﻟﻴﺴﺖ ﭘﺨﺶ آﻫﻨﮓ

word image 183 - روانشناسی احساسی

اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ، ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ را ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﻫﻮﻟﻮ: ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻲ ﻗﺪﻳﻤﻲ

 

word image 184 - روانشناسی احساسی

ﺑﺎ ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋي، ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﺑﺮﻃﺮف ﻧﺸﺪه اي ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮآورده ﻛﻨﺪ ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ.

ﻫﺎﻓﻴﻨﮕﺘﻮن ﭘﺴﺖ: ﺑﺨﺶ ﺳﺒﮓ زﻧﺪﮔﻲ

word image 185 - روانشناسی احساسی

ﺗﻤﺮﻛﺰ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ را اﻓﺰاﻳﺶ داده، و ﺗﻮﺟﻪ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻌﻄﻮف ﻣﻲ‌ﻛﻨﺪ.

در ﺗﻤﺎﻣﻲ‌ﻣﻮارد، ﻣﺮدم اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﺎﺻﻲ را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ. ا ﮔﺮ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺧﻮد را اراﺋﻪ دﻫﻴﺪ، آﻧﻬﺎ ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل زﻳﺎد اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺎدرﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻮارد دﻳﮕﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ:

»ﺑﻪ ﺟﺎي اﻳﻨﻜﻪ از ﺧﻮد ﺑﭙﺮﺳﻨﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﭼﻪ اﺣﺴﺎﺳﻲ دارﻧﺪ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﺌﻮال ﺧﺎص ﺗﺮي ﺑﭙﺮﺳﻨﺪ: آﻳﺎ اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ‌ﺷﻮد ﻫﻤﺎن ﭼﻴﺰي ﻛﻪ وﻋﺪه داده ﺷﺪه را ﺣﺲ ﻛﻨﻢ؟ در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺌﻮال، ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﺎص و وﻳﮋه اﺣﺴﺎس (ﺑﺠﺎي ﻇﺮﻓﻴﺖ و ارزش ﻛﻠﻲ آن) روﺷﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.« (ﻛﻴﻢ، ﭘﺎرك و ﺷﻮارﺗﺰ، ٢٠١٠، ص ٩٨٩)

 

زﻣﺎن روز

ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺷﻜﻞ، ﻣﺮدم ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺻﺒﺢ‌ﻫﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان اﻧﺮژي (ﻳﻌﻨﻲ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ ﺑﺎﻻ) را داﺷﺘﻪ و ﺷﺐ‌ﻫﺎ اﺣﺴﺎس ﺧﺴﺘﮕﻲ ﻛﻨﻨﺪ (ﻳﻌﻨﻲ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ ﻛﻢ).

word image 186 - روانشناسی احساسی

ﺷﻤﺎ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﺪ اﺳﺘﺮاﺗﮋي‌ﻫﺎي ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﺎزار ﺧﻮد را ﻃﻲ اﻳﻦ دوره‌ﻫﺎي زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﻛﻨﻴﺪ.

  • ﺻﺒﺢ‌ﻫﺎ وﺑﺴﺎﻳﺖ ﺷﻤﺎ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻬﻴﺞ (ﻣﺜﻼ ﺗﺠﻬﻴﺰات ورزﺷﻲ) را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﻨﺪ.
  • ﺷﺐ‌ﻫﺎ وﺑﺴﺎﻳﺖ ﺷﻤﺎ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت آراﻣﺶ ﺑﺨﺶ (ﻣﺜﻼ ﭘﺘﻮ) را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻛﻨﺪ.

ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﺪ ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺮﻫﺎي ﺗﺒﻠﻴﻐﺎﺗﻲ ﺧﻮد در ﻓﺮوﺷﮕﺎه‌ﻫﺎي زﻧﺠﻴﺮه اي را ﺑﺮاﺳﺎس ﻫﻤﻴﻦ دوره‌ﻫﺎي زﻣﺎﻧﻲ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻛﻨﻴﺪ.

ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻓیزیکی

ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻫﻢ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﺑﺎﺷﺪ. ا ﮔﺮ ﻓﺮوﺷﮕﺎه ﺷﻤﺎ در ﻳﻚ ﻣﺮﻛﺰ ﻓﺮوش ﻣﺤﺒﻮب ﻗﺮار دارد ـ و ﻧﺰدﻳﻚ رﺳﺘﻮران‌ﻫﺎ ـ ﭘﺲ ﺧﻴﻠﻲ از اﻓﺮاد ﭘﻴﺶ ﻳﺎ ﭘﺲ از ﻏﺬا ﺧﻮردن ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻨﺪ.

  • اﮔﺮ ﻣﺮدم ﻫﻨﻮز ﻏﺬا ﻧﺨﻮرده اﻧﺪ، ﮔﺮﺳﻨﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد (در وﺿﻌﻴﺖ اﻛﺘﺴﺎب ﻗﺮار ﻣﻲ‌ﮔﻴﺮﻧﺪ)
  • اﮔﺮﻣﺮدم ﻏﺬا ﺧﻮرده ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﺣﺴﺎس ﺳﻴﺮي ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ (در وﺿﻌﻴﺖ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﻗﺮار ﻣﻲ‌ﮔﻴﺮﻧﺪ)

 

اﻣﺎ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ دﻳﮕﺮ را ﻫﻢ در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ. ﺣﺘﻲ اﮔﺮ ﻣﺮدم در ﻫﻨﮕﺎم ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت را ﻣﻄﻠﻮب ﺗﺮ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻨﻨﺪ، اﻣﺎ ﻫﻨﻮز ﻫﻢ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﺮﻳﺪ را ﺑﻪ ﺗﻌﻮﻳﻖ ﺑﻴﺎﻧﺪازﻧﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻧﻤﻲ‌ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﺎ وﺳﺎﻳﻞ ﺧﺮﻳﺪاري ﺷﺪه وارد رﺳﺘﻮران ﺷﻮﻧﺪ.

اﺳﺘﺮاتژی: اﻟﮕﻮي ﻫﻴﺠﺎﻧﻲ

ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﺣﺴﺎﺳﺎت، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﺷﺒﻜﻪ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار دﻫﻴﺪ.

ﻣﻐﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﺷﺒﻜﻪ ﺗﺪاﻋﻲ اﺳﺖ. وﻗﺘﻲ ﺑﻴﻦ دو ﻣﻔﻬﻮم راﺑﻄﻪ اي را ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ، ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﺑﺮﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد. در اداﻣﻪ، ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻴﺎز اﺳﺖ ﻳﻜﻲ از ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻓﻌﺎل ﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﻔﻬﻮم دﻳﮕﺮ ﻫﻢ ﻓﻌﺎﻟﺴﺎزي ﺷﻮد.

ﺑﺮاي درﻳﺎﻓﺖ ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ، اﻳﻦ وﻳﺪﻳﻮي ﺟﺎﻟﺐ را ﺗﻤﺎﺷﺎﻛﻨﻴﺪ: اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻫﻴﭻ ﺗﻔﺎوﺗﻲ ﻧﺪارﻧﺪ.

ﻣﺎ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﺎﺻﻲ را ﺑﻪ ﻣﻔﺎﻫﻴﻤﻲ‌ﺧﺎص ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ. ا ﮔﺮ اﻳﻦ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ را اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨﺪي ﻛﻨﻴﺪ، ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﺪ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰﻳﺪ.

ﭼﻨﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ …

رﻧﮓ

word image 187 - روانشناسی احساسی

ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﻴﺎن رﻧﮓ و ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ ارﺗﺒﺎط اﻳﺠﺎد ﻛﺮده اﺳﺖ:

  • رﻧﮓ‌ﻫﺎي ﮔﺮم (ﻗﺮﻣﺰ، ﻧﺎرﻧﺠﻲ و زرد) ﺧﻮرﺷﻴﺪ را ﺗﺪاﻋﻲ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ
  • رﻧﮓ‌ﻫﺎي ﺳﺮد (آﺑﻲ، ﺳﺒﺰ و ﺑﻨﻔﺶ) آراﻣﺶ را ﺗﺪاﻋﻲ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺮاﻧﮕﻴﺨﺘﮕﻲ را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ‌دﻫﻨﺪ

 

ﺑﺮاي ﺟﺰﻳﻴﺎت ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﻦ در زﻣﻴﻨﻪ رواﻧﺸﻨﺎﺳﻲ رﻧﮓ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻛﻨﻴﺪ.

ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎي ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ

word image 188 - روانشناسی احساسی

در ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺼﺮي، ﻣﻦ ﺷﺮح داده ام ﻛﻪ ﺗﻬﺪﻳﺪات ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ (ﻣﺜﻞ ﭼﻬﺮه‌ﻫﺎي ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ، ﻳﺎ ﺑﺒﺮ) ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮي را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻬﺪﻳﺪات ﻣﺪرن (ﻣﺜﻼ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﻫﺎ) ﺑﺮﻣﻲ‌اﻧﮕﻴﺰﻧﺪ. ﺧﺐ، اﻳﻦ ﺗﺤﺮﻳﻜﺎت ﺗﺮﺳﻨﺎ ك ﺑﺮ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻫﻢ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ‌ﮔﺬارﻧﺪ.

ﺟﻨﺴﻴﺖ

word image 189 - روانشناسی احساسی

ﺧﺐ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺷﻜﻞ (ﻣﻮﺳﺖ و ﻫﻤﻜﺎران، ٢٠١٧).

 

اﺳﺘﺮاتژی: ﺳﺮاﻳﺖ اﺣﺴﺎﺳﻲ

اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺴﺮي ﻫﺴﺘﻨﺪ ـ ﻳﻌﻨﻲ از ﻓﺮدي ﺑﻪ ﻓﺮد دﻳﮕﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲ‌ﺷﻮﻧﺪ. اﮔﺮ ﻣﻲ‌ﺧﻮاﻫﻴﺪ اﺣﺴﺎﺳﺎت را ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻛﻨﻴﺪ، ﭘﺲ اﻓﺮادي را ﻛﻪ ﻫﻤﺎن اﺣﺴﺎس را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻛﺮده اﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ در آورﻳﺪ.

داﺳﺘﺎن ﮔﻮیی

داﺳﺘﺎن ﮔﻮﻳﻲ ﻣﻄﻠﺒﻲ ﭘﺮ داﻣﻨﻪ ﺑﺮاي ﻣﻘﺎﻟﻪ اي دﻳﮕﺮ اﺳﺖ. داﺳﺘﺎن‌ﻫﺎ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم‌ﻫﺎي ﺗﻮأم ﺑﺎ ﻫﻤﺪﻟﻲ را ﺗﺤﺮﻳﻚ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻨﺪ. ﻣﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ رواﻳﻲ، ﺧﻮد را ﺑﺎ داﺳﺘﺎن ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲ‌ﻛﻨﻴﻢ (ﮔﺮﻳﻦ و ﺑﺮوك، ٢٠٠٠).

ﺣﺎﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭼﻬﺮه

ﺣﺎﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭼﻬﺮه ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﻢ اﺣﺴﺎﺳﺎت را ﺑﺮاﺳﺎس اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲ‌ﻫﺎ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﻨﻴﻢ (اﻛﻤﻦ، ١٩٩٣).

اﻏﻠﺐ ﻃﺮاﺣﺎن ﺗﻤﺎم ﺑﺪن اﻓﺮاد را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲ‌ﮔﺬارﻧﺪ، ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺤﺪودﺗﺮ ﺷﺪن اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﻲ‌ﺷﻮد. در ﻋﻮض اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻬﺮه را ﺑﺰرگ ﻛﻨﻴﺪ ـ ﭼﻮن ﻣﺮﻛﺰ ﻧﺸﺎﻧﻪ‌ﻫﺎي ﻋﺎﻃﻔﻲ اﺳﺖ.

word image 190 - روانشناسی احساسی

 

ﻧﺘﻴﺠﻪ‌ﮔﻴﺮي

ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ اﺣﺴﺎﺳﻲ ﻣﺴﺌﻠﻪ اي ﭘﻴﭽﻴﺪه اﺳﺖ. ﻫﻨﻮز ﺧﻼءﻫﺎي زﻳﺎدي در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ وﺟﻮد دارد ـ ﺑﻮﻳﮋه در ﻣﻮرد »ﻣﺤﺮك‌ﻫﺎي« اﺣﺴﺎﺳﺎت. ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ راه ﺑﺮاي »ﭼﺎرﭼﻮب‌ﺑﻨﺪي« ﻳﻚ ﻣﻮﺿﻮع اﺣﺴﺎﺳﻲ ﭼﻴﺴﺖ؟ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﻴﺪ ﺷﺪت اﺣﺴﺎﺳﺎت را اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻴﺪ؟ و ﻏﻴﺮه.

 

مطالب زیر را از دست ندهید

دیدگاهتان را بنویسید